Onderzoek

Op de derde dinsdag van september 2033 zal koning Willem Alexander zijn Troonrede houden. Al dagen tevoren gonzen in politiek Den Haag de geruchten. Alles wijst erop dat de premier wiens naam ik hier niet noem (hoewel hij in de politiek zijn sporen verdiend heeft), in zijn jonge jaren in het wietverzet heeft gezeten. In 2007 hebben de toen 23-jarige student en zijn kompanen met een blaaspijp vanaf de Lange Vijverberg ’s nachts zaadjes van de hennepplant naar het onbewoonde eilandje in de Hofvijver geschoten. Pal naast het Binnenhof! Een provocatie. Het zaad schoot wortel. Binnen een paar seizoenen was er een dichte begroeiing van hennep ontstaan. Dat werd met telelenzen vastgesteld. Een plantage. Het is zelfs op de televisie geweest.

Is er toen ook geoogst? Hebben ze de roeiboot gekraakt die aan de Korte Vijverberg gemeerd ligt? Heeft hij zelf geblowd? De premier ontkent het. Hij heeft een onafhankelijk bureau opdracht gegeven de zaak te onderzoeken. Maar de coalitievijandige media graven verder en er komen meer incriminerende feiten boven water. De premier was in zijn jonge jaren ook geabonneerd op De Vrije Fietser. Hij heeft in een actiegroep gezeten die zich verzette tegen hamburgers, snoep en frisdrank voor dikke kinderen. Hij was tegen de drukjacht op wilde zwijnen. Kunnen we zo’n man de leiding van de natie toevertrouwen?

Is dit een leuk verhaaltje? Mwah, zeggen we tegenwoordig. Ik wil u ook niet aan het lachen brengen. Iedere voorspelling is een gechargeerde projectie van je eigen heden. Het gaat me er nu om dat er werkelijk wiet groeit op dit eilandje. En het is niet helemaal onwaarschijnlijk dat een paar idealistische jongeren die vechten voor de vrijheid van alles, een paar zaadjes van het gevreesde gewas hebben afgeschoten. Een van deze jongelui gaat in de politiek en 26 jaar later is hij premier. Intussen is de wiet in het hele vrije Westen streng verboden, net als de tabak. Onder de krachtige leiding van een aantal christelijke kabinetten is de samenleving ontzettend gezond geworden. Ook zijn de dijken een paar meter verhoogd. Het is allemaal dik in orde.

En onder die omstandigheden moeten we plotseling onze minister-president in een totaal ander daglicht zien. Dat pikt de natie niet. Degene die we gisteren nog als een eerlijk staatsman beschouwden (ook al waren we het niet altijd met hem eens), wordt vermorzeld door de publieke verontwaardiging. Zelfs de oudste vrouwtjes komen een takje op de brandstapel gooien.

Het hele eerste decennium van deze eeuw wordt doorgelicht, medeplichtigen worden ontmaskerd, er komen nog meer wandaden aan het licht, de publieke opinie ontsteekt in razernij. Hebben ze daar niets beters te doen, vragen ze zich in het buitenland af. Nee. Dit is een typisch Nederlandse gewoonte. Van tijd tot tijd moeten de echte vaderlanders elkaar schuimbekkend te lijf gaan. Na een paar maanden is het voorbij en dan gaan we weer over tot de orde van de dag.

Wat is er behalve de wiet op de Vijverberg nog meer aan de hand dat over een kwart eeuw opheldering verdient? Vorige week zag ik op het Leidseplein drie grote donkerblauwe auto’s van de ME staan. Een ouderwets gezicht. Krakers? Ik vroeg het een in overall geklede agent. Voetbal, zei hij. Verder wilde hij zich niet uitlaten. In de Albert Cuypstraat is de schrijver Joost Zwagerman, winnaar van de Gouden Ganzeveer, door een onbekende om onbekende redenen van zijn fiets geslagen. Hij heeft er in deze krant een column over geschreven. Misschien zal die over een kwart eeuw bij het nationale zelfonderzoek nog als bewijsmateriaal worden gebruikt.

Op 21 september begint het eigenlijke voetbalseizoen met een van de gevaarlijkste risicowedstrijden: Ajax-Feyenoord (of andersom, ik weet niets van voetbal). Alle partijen zijn zich al aan het oefenen: de spelers, de politie en de supporters. Het belooft een festijn te worden. Het ambulancepersoneel overweegt te gaan staken omdat het bij zijn menslievend werk al te vaak door het publiek wordt gehinderd, zo niet in elkaar geslagen. Het televisiejournaal toont grote huizen waarin directeuren van een investeringsbank hebben gewoond, voor ze met de noorderzon zijn vertrokken, met de centjes van de investeerders.

Is het de geest van de tijd? Omstreeks 2033 wordt dat allemaal nader onderzocht. Dan komt ook weer aan de orde waarom we in 2003 hebben meegedaan aan de aanval op Irak en wat er staat in het document For your eyes only dat Tony Blair toen aan collega Balkenende heeft laten zien. Tegen die tijd zal ik hoogstwaarschijnlijk niet meer op aarde zijn, maar ik hoop dat ik het, gezeten op een goudgerande wolk, nauwkeurig zal kunnen volgen.