Nepbeleggingen

Een vermogen kwijtraken aan een oplichter is traumatisch, maar het is onverteerbaar als je mogelijke bedrieger van jouw geld in een Porsche 911 GT2 door Zuid-Europa scheurt. Toch gebeuren die dingen. Deze week overkwam het 500 goedgelovigen die elk minimaal 50.000 euro in obligaties van Easy Life Investments uit Helmond staken. Met dat geld kocht Easy Life, volgens de folders, levensverzekeringen van (oude) Amerikanen.

Zo’n polis kost bijvoorbeeld 310.000 euro, terwijl die een miljoen uitkeert als de verzekerde sterft. Het prijsverschil ontstaat doordat onzeker is wanneer Magere Hein aanklopt. De constructie heet een life settlement.

Het benodigde investeringsgeld betrok Easy Life van particulieren. Die kwamen niet zelf op dat idee. Je ging voor hypotheekadvies langs tussenpersoon Liocorno (van dezelfde eigenaar als Easy Life). Daar praatte men je vakkundig naar een tophypotheek met je overwaarde in obligaties van Easy Life. Jaarlijks kreeg je 9 of 10 procent rente en na 7 of 10 jaar gegarandeerd je inleg retour. Woongenot leek bijna gratis.

Het was te mooi om waar te zijn. Opsporingsdienst FIOD-ECD deed afgelopen dinsdag een inval in het kantoor van Easy Life en vier woningen. Men greep drie (voormalige) directieleden in de kraag en nam administraties, auto’s, sieraden, kunst, oude wijn, zelfs wapens in beslag. Het ingelegde geld is waarschijnlijk verbrast.

Gedupeerden stamelen verbijsterd dat ze van niets wisten (bel de FIOD-ECD op 040-265 6500). Anderen reageren ongevoelig: „Als je zo dom en hebzuchtig bent, is dit je verdiende loon.”

Keihard, maar er zit iets in. Terwijl een geoefend oog een dubieus aanbod van verre herkent, kan het voor een naïeveling een valkuil in de Heldense bossen zijn. Oefening scherpt het onderscheidingsvermogen. Bekijk eens de bewuste zwendelwebsite www.easylifeinvestments.nl. De sfeer is luxe, maar te doods. Geen persberichten, nieuws, forum of inloghoekje voor beleggers. Het portaal is eenmalig neergezet om dwazen te lokken. Bestaande klanten zijn er niet, slechts sukkels die naar hun inleg kunnen fluiten.

Hoe je erin kan trappen, leert de gedragseconomie. Van nature zijn we hondstrouw. Wie een eerste indruk opdoet, staat automatisch open voor informatie die dat bevestigt. Bel dus nooit over een aanbod en bezoek nooit een informatieavond. Speur juist naar negatieve signalen. Google bijvoorbeeld op ‘easy life VARA Kassa’. En bingo. Al begin 2007 verschenen vernietigende commentaren.

Bestudeer samen met de meest wantrouwende persoon die je kent het item over Easy Life in televisieprogramma Business Class (zoek ‘harry mens’ op www.dumpert.nl). Het filmpje lijkt nieuws, maar is een betaalde reclamespot. Eerder werd de nepbelegging Palm Invest in de talkshow van Mens aangeprezen.

Laat je nooit overbluffen door deelname van een aanbieder aan de Miljonair Fair. Dit jaar had Easy Life Investments er een wervelende stand, evenals het in opspraak zijnde Terra Vitalis. Ook een geleerde, ex-politicus of bekende Nederlander als mascotte van een beleggingsaanbieding zegt niets, want elke sociale laag kent zijn dwazen.

Een connectie met een gerenommeerde bank kan gewoon gelogen zijn. Dat geldt ook voor garanties. Beloven is simpel, terugbetalen niet. Mijdt beleggingen die meer dan 50 mille vergen, want daarop houdt de Autoriteit Financiële Markten geen toezicht. Daar geleend geld in steken is een waagstuk dat zelden goed afloopt.

Stel jezelf gewoon één hamvraag: als een belegging zo safe is en het rendement zo geweldig, waarom leent de aanbieder dan niet bij zijn huisbank en houdt de hele winst voor zichzelf? Wie het antwoord snapt, wordt niet snel een oor aangenaaid.

Lees meer van Erica Verdegaal via haar weblog op nrc.nl/erica