Gezonde borstweefselcellen kunnen uitzaaien naar de longen en daar kanker veroorzaken

Wanneer muizen gezonde borstkliercellen ingespoten krijgen, krijgen ze niet vanzelf longtumoren (boven) maar wel onder invloed van doxycycline (onder). foto science
Wanneer muizen gezonde borstkliercellen ingespoten krijgen, krijgen ze niet vanzelf longtumoren (boven) maar wel onder invloed van doxycycline (onder). foto science

Gezonde borstweefselcellen kunnen via de bloedsomloop door het lichaam migreren en zich in de longen nestelen. Als de cellen oncogenen bevatten, genen die kanker in de hand werken, en deze worden geactiveerd, dan ontstaat borstkanker in de long. Dat concluderen onderzoekers van het Memorial Sloan-Kettering Cancer Center in New York op basis van experimenten met muizen (Science online, 28 augustus).

Dit zou betekenen dat uitzaaiingen niet per se ontstaan als kwaadaardige cellen uit een tumor losraken, maar ook eerder, nog vóór er sprake is van kanker. Bovendien geeft het een verklaring voor een mysterieuze vorm van secundaire longkanker bij vrouwen, waarbij de tumor niet uit woekerend longweefsel bestaat, maar uit woekerend borstweefsel terwijl deze vrouwen geen borstkanker hebben.

Kanker is doorgaans pas fataal als een primaire tumor uitzaait. Uitzaaiing of metastasering is een complex proces. De uitzaaiende cel moet zich losweken van de andere tumorcellen, door het omringende weefsel naar een bloed- of lymfevat bewegen, zich met de stroom laten meevoeren naar elders in het lichaam, daar binnendringen en een goed heenkomen vinden. Totnogtoe werd aangenomen dat alleen gevorderde kankercellen zoiets aankunnen.

De onderzoekers, onder leiding van Nobelprijswinnaar Harold Varmus, vroegen zich af of dit echt zo is. Daarvoor maakten zij genetisch gemanipuleerde muizen met twee oncogenen die kunnen worden geactiveerd door het antibioticum doxycycline. Als deze stof in hun eten zit, krijgen de dieren borstkanker. Vervolgens spoten zij gezonde borstkliercellen van deze dieren in een ader van genetisch normale muizen. De cellen bleken zich in de longen te nestelen. Daar veroorzaakten zij verder geen problemen, maar toen de dieren enige tijd later doxycycline gevoerd kregen, ontstonden prompt secundaire longtumoren.

Huup Dassen