Geen snelle EU-toetreding voor Oekraïne

Nederland is niet bereid om Oekraïne perspectief op EU-lidmaatschap te bieden, zoals een aantal EU-landen nu graag wil. Dat zei minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) gisteren in Avignon.

Verhagen deed zijn uitspraken net voor een informele, tweedaagse vergadering van EU-ministers van Buitenlandse Zaken. Volgens Verhagen is er nu geen aanleiding om „haasje over” te spelen en snel toezeggingen te doen aan Oekraïne.

De vroegere Sovjetrepubliek belandde deze week in een politieke crisis over onder meer de opstelling jegens Moskou na de inval van Russische troepen in Georgië van begin vorige maand en de Russische erkenning van de onafhankelijkheid van de Georgische regio’s Abchazië en Zuid-Ossetië.

EU-landen als Groot-Brittannië, Polen, Tsjechië en Zweden vinden dat de EU volgende week dinsdag, als er in Frankrijk een topbijeenkomst is van de EU met Oekraïne, een duidelijk signaal moet geven dat het op termijn bij de EU kan komen. Dat is volgens die landen dringend gewenst, mede gelet ook op de crisis in Georgië en de rol van Rusland daarin.

De Amerikaanse vicepresident Dick Cheney brak, gisteren tijdens zijn bezoek aan Oekraïne, ook een lans voor een prowesterse koers van Kiev. „De VS staan volledig achter het recht van Oekraïne om de banden met Europa en over de Atlantische Oceaan op het gebied van samenwerking en veiligheid aan te halen”, aldus Cheney.

EU-buitenlandcoördinator Javier Solana zei in Avignon dat de voorbereidingen voor een EU-missie van ongeveer 200 waarnemers in Georgië bijna klaar zijn.

Volgens de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier is het noodzakelijk dat er een onderzoek komt, door de VN of de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), naar het begin van de oorlog tussen Georgië en Rusland vorige maand. Hij zal dat idee in Avignon bespreken met zijn Europese collega’s. Verhagen heeft al gezegd dat hij het plan steunt.

Op de eerste dag van de informele bijeenkomst van ministers in Avignon ging het vooral over de relatie van de EU met de VS. De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Bernard Kouchner, die de bijeenkomst leidt omdat zijn land EU-voorzitter is, zei gisteravond dat alle EU-landen, ondanks hun verschillende opvattingen, voorstander zijn van een intensievere samenwerking met de VS.

Verhagen reageerde gisteren ook op de oproep van de Amerikaanse NAVO-ambassadeur Kurt Volker om de Baltische staten extra veiligheidsgaranties te geven, omdat ze bang zijn voor Rusland. Verhagen noemde dat overbodig, omdat de NAVO al artikel 5 heeft waarin staat dat een aanval op één lidstaat wordt beschouwd als een aanval op alle lidstaten. „Het zou vreemd zijn als extra garanties nodig zijn. Dan hol je de bestaande garanties van artikel 5 uit, want die zouden dan de afgelopen jaren onvoldoende zijn geweest.”