Minder celstraf moet recidive terugdringen

Om te voorkomen dat ex-gedetineerden terugvallen in hun oude gedrag, moeten ze anders worden bestraft. In plaats van een korte, onvoorwaardelijke celstraf wil het kabinet meer voorwaardelijke straffen, zoals bijvoorbeeld een gedragstraining, een straatverbod of een alcoholverbod.

‘Deze voorwaarden’, schrijven minister Hirsch Ballin en staatssecretaris Albayrak (Justitie) in een brief aan de Tweede Kamer, ‘zijn vaak ingrijpender voor een dader dan een (zeer) korte gevangenisstraf’. Nu zit 60 procent van de veroordeelden minder dan twee maanden in de gevangenis. Van de ex-gedetineerden vervalt 70 procent binnen 7 jaar in de oude fout, de zogeheten recidive. Immers, schrijven de bewindslieden: ‘Een criminele daad is vaak geen incident, maar eerder een levenspatroon.’

Hirsch Ballin en Albayrak zijn zich ervan bewust dat wat zij voorstellen, indruist tegen de roep om meer celstraf. Maar, schrijven ze: ‘In onze optiek berust het veelbesproken verschil tussen een ‘harde’ of een ‘zachte’ aanpak van criminaliteit op een misvatting. Vergelding en preventie van herhaling zijn geen tegengestelde strafdoelen: stevige, effectieve sanctietoepassing vraagt om een combinatie van beide.’

Omdat veel ex-gedetineerden in hun oude leven en daarmee in hun oude praktijken terugvallen, nemen de bewindslieden de volgende maatregelen:

Gedetineerden beschikken voortaan na afloop van hun straf over een legitimatiebewijs.

Gedetineerden krijgen hulp bij het vinden van werk/dagbesteding. Bijstandsgerechtigde gedetineerden kunnen meteen na hun straf beschikken over ‘noodzakelijke bestaanskosten’.

Wie kort in de gevangenis zit, verliest niet zijn huisvesting.

Hirsch Ballin en Albayrak hopen op deze manier de recidive met 10 procentpunt te verminderen. Ze zeggen niet zeker te weten of dat zal lukken, maar weten wel: „Continuïteit in de aanpak voor, tijdens en na de justitiële sanctie is nodig om een complexe, overlastgevende doelgroep in de samenleving daadwerkelijk een andere weg in te laten slaan.”