Zal Servië als EU-lid wel breken met Rusland? 2

Luuk van Middelaar geeft twee redenen waarom de Nederlandse opstelling ten aanzien van een mogelijke Servische opstap naar een EU-lidmaatschap zijns inziens onhoudbaar is. De eerste is dat Servië volgens hem een soort van swingstate is. De meest recente verkiezingen hebben een Pyrrhusoverwinning opgeleverd voor het pro-Europakamp, maar de andere helft van het electoraat staat een Moskougezinde politiek voor. Volgens Van Middelaar hebben de gebeurtenissen op de Kaukasus aangegeven dat ”Servië als vazalstaat van Rusland onheil betekent”. Door dit land een begunstigde EU-status te verschaffen, zou het voor Europa gewonnen kunnen worden. Hier gaat Van Middelaar voorbij aan een andere mogelijkheid: dat de EU met Servië een Russische vazalstaat binnenhaalt. Van Middelaar weet zelf wel wat dit kan betekenen voor de Europese besluitvorming waarbij op veel terreinen (waaronder naar ik meen ook nog steeds de buitenlandse politiek) nog unanimiteit vereist is. Ik kan me niet voorstellen dat hij zo naïef is om te veronderstellen dat de pro-Russische sentimenten zomaar zouden verdwijnen in Servië, die zijn namelijk nogal diep (want historisch) geworteld. Je zou toch denken dat het voorbeeld van Bulgarije en Roemenië, waarvan men aannam dat de corruptie vanzelf minder zou worden na toetreding, een dergelijke naïviteit voorgoed genezen zou hebben.

Daarnaast is volgens Van Middelaar de Nederlandse opstelling ingegeven door schuldgevoel en rancune ten aanzien van de kwestie Srebrenica, welk drama hij toeschrijft aan de halfhartige houding van de Nederlandse krijgsmacht ter plaatse en die van de Haagse politiek destijds. Hij gaat voorbij aan de andere factoren die toen een rol hebben gespeeld, zoals het gentleman`s agreement tussen de Fransen, die voor luchtsteun hadden moeten zorgen, en de Serviërs, of de totaal inadequate commandostructuur van de vredesmacht op de Balkan toentertijd.

    • Docent Geschiedenis
    • E. A. de Bruin