In de rij om te demonstreren

Betogers houden al dagen regeringsgebouwen in Bangkok bezet. Ze willen premier Samak Sundaravej tot aftreden dwingen. „De regering is corrupt.”

Een Thaise betoger, gasmasker voor, staat bij het hoofdbureau van politie in Bangkok. Foto Reuters A supporter of the People's Alliance for Democracy (PAD) wears a gas mask outside Bangkok police headqurters after tear gas could be smelled in the air on August 29, 2008. Protesters trying to overthrow Thailand's government attacked Bangkok's police headquarters on Friday as demonstrations against Prime Minister Samak Sundaravej spread from the capital, disrupting air and rail services. REUTERS/Adrees Latif (THAILAND) REUTERS

Het is vrijdagavond en duizenden Thai hebben weer tijd om te demonstreren tegen hun regering. Met tientallen tegelijk klimmen ze over de dranghekken om zich te voegen bij hun maten, die sinds dinsdag regeringsgebouwen in het centrum van Bangkok bezet houden. Dat de politie eerder die dag klappen heeft uitgedeeld om het terrein terug te winnen, weerhoudt hen niet. Bij een andere toegang tot het bezette terrein staan zelfs rijen om binnen te komen.

Eenmaal binnen wacht hun de sfeer van een festival. Studenten, bejaarden en een enkele monnik zitten naast elkaar onder de plastic tentzeilen. Er klinkt muziek, men eet bami uit plastic bakjes. Bijna iedereen is in het geel, de kleur van de Thaise koning, of in het blauw van de koningin. Boven de muziek uit klinkt het geklapper van plastic handjes die een verkoopster voor 20 baht (40 cent) verkoopt.

Sommige demonstranten vertellen dat ze er vanaf het begin zijn, anderen kwamen later. Tussendoor gaan ze naar huis om te baden, te slapen of te werken. Ook Sirapa Nunang, die samen met haar man een tattooshop runt, voegt zich weer bij de bezetters. „De overheid is veel te corrupt”, zegt ze. „,Ze denken dat Thailand een pannenkoek is, waar ze maar van kunnen eten en eten en eten. Ze zitten nooit vol.”

De bezetting is het voorlopig hoogtepunt van een serie demonstraties waarmee de Volksalliantie voor Democratie (PAD) sinds eind mei probeert premier Samak Sundaravej tot aftreden te dwingen. Gisteren breidde het protest zich uit tot buiten Bangkok: luchthavens moesten sluiten en het treinverkeer werd ontwricht door stakingen.

De alliantie bindt koningsgezinde zakenlieden, activisten, studenten en academici. Het is dezelfde coalitie die twee jaar geleden de positie van toenmalig premier Thaksin Shinawatra zo verzwakte dat hij door een militaire coup werd afgezet. De PAD ziet Samak, die eind vorig jaar democratisch werd gekozen, als een marionet van Thaksin. Telecom-miljardair Thaksin zelf zit sinds twee weken in Groot-Brittannië om een proces wegens corruptie te ontlopen.

„Vijand nummer één is Thaksin, nummer twee is Samak”, zegt Pramual Nundi (50), die met twintig vrienden uit Pattaya is gekomen om zich bij de bezetters te voegen.

Vervolg Thailand: pagina 4

Thais leger verdeeld over actie

Net als vele anderen zegt hij te demonstreren omdat de overheid corrupt is.

Maar wat Nundi ook gemeen heeft met mededemonstranten, is dat hij geen alternatief weet te noemen voor Samak als die zou aftreden. Gevraagd wie er dan wél moet regeren, antwoorden PAD-aanhangers het niet te weten of murmelen ze iets over de koning die iemand moet aanstellen.

„Ik weet niet wie er goed is, alleen dat Samak niet goed is”, zegt kunststudente Piraon Arunakasikor (24). PAD-leider en mediabaas Sondhi Limthongkul zei gisteren tegen het persbureau Associated Press een „schoon en efficiënt politiek systeem” te willen instellen. De beweging noemt zichzelf weliswaar democratisch, maar liet eerder weten een parlement te willen dat maar voor 30 procent wordt gekozen door het volk.

Voorlopig lijken de demonstranten niet van plan te vertrekken. In de plantsoenen bij het gebouw van de premier hebben ze iglotentjes opgezet. Met auto’s wordt eten aangevoerd, er ligt nog een berg waterflesjes. Demonstranten krijgen gratis helmen en doeken die hen moeten beschermen tegen traangas. Twee mannen slepen een doos schone, knalrode slipjes naar binnen. Het is onduidelijk wie dit allemaal betaalt. Nunang denkt dat het de gewone mensen zijn, die de demonstratie steunen. „Ze zien het op de tv en helpen ons. Ik demonstreer al sinds mei en we krijgen altijd drie maaltijden.”

Gisteren deed de politie een vergeefse poging het terrein te ontruimen en de leiders van de PAD te arresteren, maar de agenten moesten na enkele schermutselingen afdruipen. Later op de dag probeerden demonstranten het politiebureau te bezetten, waar de politie traansgas gebruikte om de groep uiteen te drijven. Samak heeft gezegd terughoudend te zullen zijn met geweld, maar overweegt de noodtoestand uit te roepen als de situatie verslechtert.

De demonstranten hebben gezegd niet weg te gaan voor Samak ophoepelt. Maar die maakt nog geen aanstalten. „Wij willen eigenlijk dat het nu ophoudt, maar Samak zegt dat het hem niks kan schelen”, zegt tatoeëerster Nunang bezorgd. „Dat betekent dat we nog meer druk op hem moeten uitoefenen.”

De demonstranten realiseren zich dat het leger hen dit keer waarschijnlijk niet zal helpen om Samak er middels een staatsgreep uit te gooien, zoals twee jaar geleden met Thaksin gebeurde. „Het leger is verdeeld”, zegt Nunang. Een deel van de strijdkrachten steunt Samak, een deel niet. Tot nu toe heeft het leger gezegd niet van plan te zijn zich met de bezetting te bemoeien.

Zorgelijk voor de PAD is verder dat de middenklasse in Bangkok die haar traditioneel steunt, genoeg lijkt te hebben van de politieke onrust.

Een peiling door de Bangkok University liet deze week zien dat 70 procent van de hoofdstad de bezetting afkeurt. En inderdaad: op een paar straten van de regeringsgebouwen zeggen enkele inwoners dat ze het maar niks vinden, de protesten.

Zoals verkoopmedewerkster Panatda Panya (27), die in gebroken Engels uitlegt waarom ze tegen de bezetting is. „Ik vind het maar niks, want ik ben voor vrede. En ik hou van entertainment en van een beetje relaxen.”

    • Elske Schouten