‘Even bijpraten met Richard Holbrooke’

VVD-Kamerlid Hans van Baalen (48) woonde de Democratische conventie in Denver bij. Hij is getrouwd, heeft een zoon (2) en woont in Den Haag.

„Ik ben de gast van Madeleine Albright.”

‘Je moet voor mensen herkenbaar en aanraakbaar zijn’ Foto Roel Rozenburg VVD-Kamerlid Hans van Baalen (48) woonde de Democratische conventie in Denver bij. Hij is getrouwd, heeft een zoon (2) en woont in Den Haag. „Ik ben de gast van Madeleine Albright.” Den Haag : 22.8.2008 VVD-kamerlid van Baalen © foto Roel Rozenburg Rozenburg, Roel

Vrijdag 22 augustus

Omdat ik de gehele volgende week in de VS ben voor de Democratische Conventie in Denver, is dit de dag om de belangrijkste zaken voor mijn campagne voor het lijsttrekkerschap voor de Europese verkiezingen te regelen. Mijn campagneteam onder leiding van Stephan Stegweg en circa 60 vrijwilligers uit het hele land zijn hard voor mij aan de slag en zij moeten ook in mijn Amerika-week door kunnen.

’s Avonds eerst mijn zoon Robert van tweeënhalf jaar naar bed brengen en afscheid nemen van mijn vrouw Ineke. Daarna naar de bbq van Simone Wolthuis, kamercentralevoorzitter in Rotterdam. Zij is een echte steunpilaar van de VVD. Dan naar Bergeijk naar de bbq van boer, wethouder en statenlid Jan Verhoeven van de kamercentrale Brabant. Het is er gezellig. Men waardeert het dat ik ben gekomen, ondanks het feit dat de kamercentrale Brabant formeel haar Toine steunt. Vrijwilliger Jorrit Linders rijdt mij naar huis. Ineke en Robert slapen al. Het is 02.00 uur.

Zaterdag

’s Ochtends komen Pam en Ella Evenhuis koffie drinken. Pam is mijn belangrijkste campagne-adviseur.

Rond 12.00 uur met Robert boodschappen doen. Dat vindt hij geweldig. ’s Middags lezen en nadenken in onze mooie tuin aan het Sweelinckplein in Den Haag. Aan dat laatste komt een politicus niet toe als hij dat zichzelf niet afdwingt. Dat is een wijze les van Frits Bolkestein die ik steeds ter harte neem.

’s Avonds met Ineke een mooie Bordeaux gedronken en bijgepraat. Ineke is directeur van het Fonds Slachtofferhulp, een fantastische moeder en echtgenoot. Zonder dat laatste is een politicus verloren.

Zondag

Vroeg opgestaan om mijn koffer te pakken en met de trein naar Schiphol. Op de drempel roept onze Robert: „Papa, niet weggaan. Terugkomen. Blijf bij ons.” Dat zijn altijd moeilijke momenten.

Op Schiphol aangekomen ren ik, met alleen handbagage want dan heb je nooit problemen, naar de incheckbalie. Vriendelijk grondpersoneel en herkenning als VVD-Kamerlid. Altijd leuk. Je moet voor mensen herkenbaar en aanraakbaar zijn. Om 23:00 ben ik in mijn hotel in Denver.

Maandag

Bij het ontbijt bijgepraat met Emil Kirjas, secretaris-generaal van de Liberale Internationale. Dat is de wereldwijde federatie van liberale en democratische partijen, waarvan ik volgend jaar voorzitter word.

Ik ben in Denver de gast van Madeleine Albright, voorzitter van het National Democratic Institute for International Affairs en oud-minister van Buitenlandse Zaken onder Bill Clinton. Een inspirerende vrouw die mij aan haar oud-collega Joschka Fischer voorstelt.

Samen met Madeleine Albright, Joschka Fischer lopen de Belgische vice-premier en collega-liberaal Patrick Dewael mee naar het Pepsi Center waar de Conventie plaatsvindt. Omdat we verschillende passen hebben, worden Dewael en ik bij een van de hekken vriendelijk maar resoluut tegengehouden. Ik accepteer dat ik in het Nieuwe Rome rustig op mijn beurt moet wachten, maar Dewael begint een gesprek met de beveiliging, dat hoog oploopt. Ik trek hem weg want ik zou niet graag zien dat mijn politieke buurman kleerscheuren oploopt. Met Amerikaanse security valt niet te spotten. Vice-premier of niet.

Op het moment dat Senator Edward Kennedy spreekt, gaat het dak van het Pepsi Center eraf. De zaal is dolenthousiast. De Senator heeft een hersentumor, maar daar merk je niets van. Hier spreekt een erfgenaam van de nalatenschap van John F. Kennedy. De Kennedy’s zijn de ongekroonde koninklijke familie van de VS. Nog steeds. Na Kennedy nog vele andere sprekers, waaronder Jim Leach, een Republikeinse politicus die Obama steunt. In Nederland zou dat onmogelijk zijn. De meeste sprekers worden feitelijk door de zaal genegeerd. Alleen naar de absolute top wordt geluisterd. Dat geldt voor de halfzusters van Obama en voor diens vrouw Michelle. Zij overtreft nog net niet Ted Kennedy, maar zweept de gevoelens van de Conventie tot grote hoogte op. Family values, American dream, trouw tussen man en vrouw.

Hierna snel naar het centrum om iets te eten. Ik beland tussen een groep Democraten uit Plains, Georgia, waar oud-president Jimmy Carter vandaan komt. Ze nemen mij als vanzelfsprekend op aan hun tafel en zijn blij met alle buitenlandse aandacht. Tot diep in de nacht praten we over politiek, de economie en over het leven. Dit is hun week van broederschap en ze genieten ervan. Politiek als verantwoordelijkheid van iedere burger. Politiek als feest. Daar moeten we in Nederland en Europa echt van leren.

Dinsdag

’s Ochtends leidt Madeleine Albright een debat tussen een aantal van haar voormalige collega-ministers van Buitenlandse Zaken en oud-regeringsleiders. Het is nostalgisch terugkijken ‘hoe goed wij het wel niet deden in onze tijd’.

’s Middags een seminar over campagnevoeren en peilingen. Amerikaanse partijen hebben het peilen tot grote kunst verheven. Ze weten tot op postcodeniveau waar hun kiezers zitten. Internet en mobiele telefoon spelen daarbij een cruciale rol.

’s Avonds spreekt Hillary Clinton. Het Pepsi Center is tot de nok toe afgeladen. Onder de Obama-aanhangers heerst nervositeit. Zal Hillary zich vol achter Obama opstellen of maar half? Hillary is slim genoeg om te doen wat de partij van haar verlangt: full support for Obama! Hoewel ik geen Hillary-adept ben, moet ik toegeven dat zij een speech van formaat houdt die alle Democraten recht in het hart raakt. „Heeft u alleen op mij gestemd vanwege mij of vanwege de mensen waarvoor ik strijd, zoals de moeder met kanker met twee autistische kinderen die mijn naam op haar kale hoofd had geschreven of de veteraan die aan zijn lot werd overgelaten en die zijn gezin niet kon onderhouden? U heeft op een betere toekomst voor deze mensen gestemd en daarom vraag ik uw steun voor president Obama.” De aanhang van Obama en van Hillary vallen elkaar in de armen. Emotie gaat in golven door de zaal.

Woensdag

Een Amerikaanse Conventie is een politieke jaarmarkt in megaformaat en een logistieke prestatie van niveau. Er zijn vele soorten toegangsbewijzen, waarom gevochten wordt. Je hebt kaarten voor de ‘floor’, het heilige gebied voor het sprekerspodium, voor skyboxen, voor staanplaatsen, voor zitplaatsen in alle soorten en maten.

Er kunnen ongeveer 20.000 toeschouwers in het Pepsi Center. Je moet een ‘fixer’ hebben die kaarten voor je regelt, want of je nu minister van Zweden bent of Tweede Kamerlid uit Nederland, je hebt geen gegarandeerde plaats. Elke dag moet je opnieuw een kaart regelen. Een fixer wil geen geld maar waardering. Mijn ‘fixer’ is Pieter van Aartsen, zoon van oud-VVD leider Jozias van Aartsen, werkzaam bij de VVD in Brussel en vrijwilliger bij NDI. Pieter weet precies wat er gebeurt, wie wie is en hoe aan de felbegeerde kaarten te komen. Ik doe de Zweedse minister de groeten en loop naar de Conventie. Hij vraagt me nog hoe ik aan de kaart kom? Bij wijze van grap zeg ik: ‘sorry, ik vond hem in de prullenbak’ en zie hem snel die richting oplopen. Regel 1: geef nooit de naam van je ‘fixer’ prijs want dan vang je de volgende avond bot. Fixers opereren niet op de markt maar in de wandelgangen.

In de ochtend praat ik bij met Richard Holbrooke, de voormalige ambassadeur van de VS bij de VN en de man achter het Dayton- vredesakkoord voor Bosnië. Holbrooke vindt dat Europa Amerika meer moet ondersteunen bij het oplossen van conflicten en dat ook militair moet doen. Burden sharing en als ruil daarvoor medezeggenschap. Een regering-Obama zal Nederland met klem vragen in Uruzgan te blijven.

’s Avonds is het moment voor Bill Clinton en kandidaat-vice-president Joe Biden. Bill Clinton heeft de zaal aan zijn lippen hangen. Als een derde termijn mogelijk zou zijn, zou hij die nu krijgen.

En dan de grote verrassing van de avond. Barack Obama doorbreekt de traditie dat de kandidaat-president zijn vice-president een eigen avond van glorie geeft. Obama komt onverwacht binnen, omarmt Biden, zoent mevrouw Biden, knuffelt de zonen en dochter Biden en richt zich vol overgave tot het publiek. Obama, Obama, Obama roept de zaal. Weg moment van Joe Biden.

Donderdag 28 augustus

Om 7 uur gaat de wekker. Dan van mijn hotel in Boulder naar Denver. Kost ruim een uur. Gesprekken met buitenlandspecialisten van Obama en afscheid van mijn gastvrouw Madeleine Albright. Ik word door Reijer Zwaan van NOVA opgehaald. Met hem bekijk ik in het afgeladen Invesco Field Stadium het hoogteunt van de Conventie: de acceptance speech van Obama.

Hij is een meesteracteur. Elk woord is door focusgroepen gewikt en gewogen en elk woord klopt. Fantastisch! De 80.000 toeschouwers voelen de emotie wanneer Obama over de grote sociale kwesties (onderwijs, ziektekostenverzekering, werk, trots op America) spreekt. Zij waren al vakkundig opgewarmd door gewone Amerikanen die door Bush’ beleid persoonlijk zijn getroffen, door veteranen en door onderwijzers.

Het lijkt wel of de zeven plagen van Egypte Amerika hebben getroffen. No way. No how. No McCain. Geen derde termijn voor McBush. Obama wil alles aanpakken. Dat kan hij alleen doen als hij zwaar op Defensie bezuinigt. De Europese bondgenoten zullen de rekening moeten betalen. Terecht.

Nederland hoeft zich overigens niet te schamen. Wij kunnen trots zijn op onze soldaten in Uruzgan. Een dominee sluit af en bidt voor de wijsheid van de toekomstige Amerikaanse president. Hierna tv-interview door Eric Mouthaan van RTL, radio-interviews en Obama 08. Tot slot met fietstaxi's naar het centrum en door met gewone taxi naar Boulder.