De lezer schrijft over verslaggeving rond

De lezer schrijft

Met het artikel ‘Groene leugens zetten kwaad bloed’ en de openingszin „Is de milieubeweging crimineel?” in NRC Handelsblad van 25 augustus 2008 worden grenzen in de serieuze journalistiek overschreden die zelfs voor een huis-aan-huisblaadje onacceptabel zouden zijn. Zonder ergens inhoudelijk te zijn, worden standpunten van belanghebbenden overgenomen waaruit zou moeten blijken dat milieuorganisaties ondemocratisch handelen en moedwillig leugens verspreiden. Deze beweringen worden meteen op weinig subtiele wijze in verband gebracht met subsidieregelingen waarvan die milieuorganisaties ook nog eens zouden profiteren. Vooropgesteld, ik ben van geen enkele milieuorganisatie lid en wil en zal de kwaliteit van hun werk hier niet verdedigen. De bewering over een ‘groene leugen’ (door de mosselsector) wordt echter niet kritisch tegen het licht gehouden en de constatering vanuit het bedrijfsleven dat een onderzoek naar ‘fout hout’ eventueel niet deugt, wordt evenmin met voorbeelden gestaafd. De microfoon wordt kort onder de neus van enkele politici en een milieuwetenschapper gehouden en de toon is gezet. Helma Neppérus (VVD) gaat alvast een amendement indienen om de subsidie van „clubs zoals Milieudefensie” te halveren of af te schaffen. Ze kreeg er toch al „het rambam van”.

Wat ik van NRC Handelsblad verwacht is op zijn minst een evenwichtig betoog. Zouden milieuorganisaties inderdaad uit zijn op eigen gewin ten koste van anderen, intussen subsidies opstrijkend waarvan we nog maar eens moeten uitzoeken wat ermee wordt gedaan (citaat Wouter van Dieren)? Als er beroepsgroepen zijn die zich van subsidies bedienen, dan zijn dat de visserij en de landbouwsector wel.

Wanneer een journalist een bedrijfstak hoort roepen „zij liegen en wij zijn de dupe”, dan zou de redactie moeten eisen dat de zaak volledig wordt onderzocht, op kritische wijze, met hoor en wederhoor.

Kees Camphuysen, Oosterend, Texel

De krant antwoordt

De positie van de milieubeweging staat ter discussie. Dat is een onderwerp waarvan het niet alleen terecht, maar ook noodzakelijk is dat wij erover schrijven. Dat er een discussie is, blijkt bijvoorbeeld uit de kritiek van mosselvissers die activisten betichten van ‘groene leugens’ bij hun strijd voor een ‘natuurlijke Waddenzee’. Greenpeace vertoont volgens de vissers ‘crimineel gedrag’. Dat de discussie gaande is, blijkt ook uit het feit dat minister Cramer (Milieu) zich vorig weekeinde geroepen voelde een verklaring op de website van haar ministerie te plaatsen. Een deel van die verklaring („Enige nuancering is wel op zijn plaats”) is in het door de lezer aangehaalde artikel opgenomen.

De krant deed in dat artikel onder de kop ‘‘groene leugens’ over ‘fout hout’ zetten kwaad bloed’ verslag van het debat over de milieubeweging, zonder positie te kiezen. Het woord ‘groene leugens’ in de kop stond niet toevallig tussen aanhalingstekens: het is een citaat. Maar de lezer heeft gelijk dat dit verwarrend kan zijn. De aanhalingstekens zijn subtiel en bovendien weet je niet van wie het citaat komt. Een kop zonder citaat was duidelijker geweest.

Het vraagteken achter de eerste zin ‘is de milieubeweging „crimineel”?’ stond er ook met een bedoeling. Daarmee werd nog eens aangegeven dat de positie van de milieubeweging ter discussie staat – niet dat wij die ter discussie zouden stellen. En niet wij legden het verband met subsidie, dat werd door de door ons geciteerde politici gedaan. Het feit dat een Kamerlid aankondigt dat zij een amendement zal indienen om de subsidie voor bijvoorbeeld Milieudefensie te halveren of af te schaffen, is zeer relevant. Mocht een meerderheid van de Kamer bij de komende begrotingsbehandeling van het ministerie van VROM dit voorstel steunen, dan is de afschaffing of halvering van de subsidie een feit. Dat zij „het rambam” krijgt van sommige acties draagt ongetwijfeld bij aan haar motivatie het voorstel door te zetten.

In het artikel is de microfoon niet alleen voor de neus gezet van de mosselvisserij of de Raad Nederlandse Detailhandel, maar ook voor die van Greenpeace en Milieudefensie, om het ook door de lezer gewenste evenwicht tussen hoor en wederhoor te bereiken. Zo staat tegenover het ene Kamerlid (Neppérus, VVD) dat de subsidies wil aanpakken, een ander (Samsom, PvdA) dat een pleidooi houdt vóór subsidiëring. Ook de door ons geciteerde milieuwetenschapper Wouter van Dieren vindt dat er geen reden is de subsidies in te trekken. Hij pleit wel voor onderzoek naar wat er met het geld is gedaan. Het is geen vreemde veronderstelling dat de betrokken ministeries daar ook benieuwd naar zijn – al was het maar om zich voor te bereiden op het te verwachten Kamerdebat over de subsidies. Ook wij zullen deze kwestie blijven volgen en bijvoorbeeld onderzoeken hoe ‘fout’ het ‘foute hout’ nu eigenlijk is.

Birgit Donker, Hoofdredacteur