Wat is het verschil tussen expats en gastarbeiders?

Discrimineert nrc.next? In een artikel over Dubai als financieel centrum werd onlangs gesproken van ‘expats’ en ‘gastarbeiders’. De gastarbeiders komen uit arme landen als India en Pakistan. De expats zijn vooral westerse, hoogopgeleide werknemers. Volgens Nico van der Zouw uit Utrecht wordt zo „een klassenverschil gecreëerd en gediscrimineerd”.

„Strikt genomen wel”, zegt Andries de Grip, hoogleraar arbeidsmarkt en scholing in Maastricht. Al vindt hij het woord ‘gastarbeiders’ gedateerd. „Dat slaat toch vooral op Turken en Marokkanen die in de jaren zestig en zeventig in Nederland kwamen werken.” Bovendien is ‘expat’ volgens De Grip geen officiële term, maar „jargon binnen bedrijven”. Hij zou daarom uitsluitend van ‘arbeidsmigranten’ willen spreken.

NRC-journalist Daan van Lent, die het artikel schreef, zegt dat beide groepen niet alleen qua werk en inkomen verschillen, maar ook in hoe ze in Dubai terecht zijn gekomen. Van Lent: „Die expats worden daar door internationaal opererende firma’s heen gezonden. De gastarbeiders worden door lokale horeca- en bouwbedrijven uit het buitenland gehaald. De sociale wetgeving is voor beide groepen ook verschillend.”

Van Dale definieert ‘expat’ met enige ruimte als ‘iemand die gedurende langere tijd in het buitenland verkeert, met name werknemer die door een internationaal opererende organisatie in het buitenland is gestationeerd.”

Willem de Lange, lector Human Resource Management (HRM) in Breda, kiest de kant van Van Lent. Hij spreekt alleen van een expat als iemand wordt uitgezonden. „Want een werknemer halen, is wat anders dan een werknemer uitzenden.”

Hoe zit het dan met een hoogopgeleide, rijke Amerikaan die op een Nederlandse baan heeft gesolliciteerd? Die geldt hier eerder als expat dan als gastarbeider. De Lange: „Ik geef toe dat er altijd een grijs gebied is, maar volgens internationaal HRM-jargon is zo iemand geen expat.”

Noot van de eindredactie: ‘expat’ is prima, maar alleen om een uitgezonden werknemer mee aan te duiden.

Wilmer Heck

Rectificatie / Gerectificeerd

Correcties en aanvullingen

Expats

In de next question Wat is het verschil tussen expats en gastarbeiders? (vrijdag 29 augustus, pagina 2) wordt een expat gedefinieerd als een werknemer die naar het buitenland wordt uitgezonden. Aanvullend is te melden dat Nederlandse multinationals een expat meestal definiëren als iemand die voor minimaal een jaar over de grens wordt uitgezonden, tegen de arbeidsvoorwaarden van het land van herkomst.