Op zoek naar nieuwe rijken

Sotheby’s Londen veilt in september 223 nieuwe werken van Damien Hirst, onder meer deze eenhoorn op sterk water. foto Prudence Cumming, Sotheby’s Cumming, Prudence;Sotheby's Londen

Wat nou kredietcrisis? Christie’s en Sotheby’s presenteerden onlangs prachtige halfjaarcijfers. Maar hoe lang nog zal de turbulentie van Wall Street aan de veilinghuizen voorbijgaan? Het moment dat de kunstmarkt de economie zal volgen komt onvermijdelijk dichterbij, zegt Job Ubbens, directeur van Christie’s Amsterdam. En volgens Mark Grol, directeur van de Nederlandse vestiging van Sotheby’s, zijn de eerste tekenen al zichtbaar: „In het midden- en lagere segment is het al moeilijk en zal het nog moeilijker worden.”

Maar een forse correctie ligt niet in het verschiet, verwachten beiden. Daarvoor zijn in China, India en Rusland te veel nieuwe rijken die dromen van een Bacon, een Warhol, een Fabergé-ei of een antieke boeddha. Ubbens: „Voor elk segment van de markt geldt momenteel hetzelfde: de vraag naar topkwaliteit is groot.”

Het lukt de veilinghuizen om de aanvoer van kunst van ‘A1-kwaliteit’ op peil te houden, zegt Grol. „Dat is het verschil met eind jaren tachtig. Toen verloren kunstbezitters hun vertrouwen in de markt en hielden zij hun topstukken vast. Daarop kwam de klad er pas echt in.”

Vergeleken met een paar jaar geleden moeten de veilinghuizen wel meer service bieden en reële richtprijzen afgeven. Ubbens: „Het gaat om de gouden driehoek. Objecten moeten niet alleen top zijn, ze moeten ook goed worden gepresenteerd en realistische richtprijzen krijgen. Door te hoog in te zetten, maak je de markt kapot.”

Kennelijk hebben de veilinghuizen een les getrokken uit de sof met een landschap van Van Gogh, dat vorig jaar november bij Sotheby’s in New York een veel te hoge richtprijs kreeg. Toen het doek onverkocht bleef, vreesden beleggers dat de hausse op de kunstmarkt voorbij was. Sotheby’s verloor op één dag eenderde van zijn beurswaarde.

Ook dit najaar zijn de grote najaarsveilingen van impressionisten en hedendaagse en naoorlogse kunst (in oktober in Londen en in november in New York), weer een belangrijke conjuncturele graadmeter. Volgens Grol biedt ook de exclusieve Damien Hirst-veiling op 15 en 16 september bij Sotheby’s in Londen een goede indicatie. Ruim tweehonderd gloednieuwe werken van de Britse kunstenaar moeten dan zeker 80 miljoen euro opbrengen. „Daar heb ik een goed gevoel over”, zegt Grol. „Dat zou ook zomaar 100 miljoen kunnen worden.”

Veilinghuizen die hedendaagse kunst rechtstreeks uit de werkplaats aanbieden, het is een trend. Zo opent Christie’s dit najaar in Moskou een vestiging van Haunch of Venison, de Londense galerie voor hedendaagse kunst die het veilinghuis vorig jaar overnam.

„Christie’s zoekt de nieuwe rijken nadrukkelijker op”, zegt Ubbens. De hoogtepunten van de najaarsveilingen in New York zullen voor het eerst ook te zien zijn op een expositie in Moskou. Sotheby’s houdt dit jaar in totaal zelfs zestien tentoonstellingen in de Russische hoofdstad. „Meer service geven aan grote klanten”, noemt Grol deze nieuwe vorm van dienstverlening.

Mochten de resultaten van de grote veilingen in Londen en New York tegenvallen, dan is er volgens Ubbens geen man overboord. „Bij Christie’s hebben we een tweesporenbeleid. Als de bovenkant van de markt inzakt, kunnen we snel schakelen. Dan vallen we terug op de middenmarkt, op volume, bijvoorbeeld bij onze vestigingen in Milaan en Amsterdam.”

Zowel Ubbens als Grol stelt kunstliefhebbers een bijzondere veiling in Amsterdam in het vooruitzicht. Sotheby’s verkoopt 29 september een grote meubel- en kunstcollectie van een verzamelaar uit Corsica, met als hoogtepunt twee arcadische landschappen van de Zuid-Nederlandse schilder Jan Frans van Bloemen (1662-1740). Christie’s veilt 14 oktober doeken van negentiende-eeuwse Nederlandse landschappen, onder meer een Barend Cornelis Koekkoek en een Andreas Schelfhout. „Ja, beide A1-kwaliteit”, verzekert Ubbens.