De wedstrijd staat nu weer centraal

Na drie jaar Talpa en RTL zijn de samenvattingen van het voetbal terug bij de NOS. Studio Sport wil het voetbal journalistieker in beeld gaan brengen.

De samenvattingen van de eredivisie zijn weer terug bij de NOS. Foto’s Vincent Mentzel, Leendert Jansen en HH De voetbalcompetitie is weer terug bij de NOS. Foto’s Vincent Menzel, Leendert Jansen, Maurice Boyer en HH Mentzel, Vincent

De vloer van Studio 7 ligt bezaaid met draden, gereedschap en elektronica. Vanuit deze studio verzorgde Studio Sport tot en met zondag de olympische uitzendingen. Vanaf vanavond maken de Spelen plaats voor het eredivisievoetbal. Na drie jaar Talpa en RTL zijn de samenvattingen terug bij de NOS.

In Studio 7 werken Belgische technici deze week hard aan het nieuwe decor van Studio Sport. Zij bouwen een videomuur van twaalf breedbeeldtelevisies om de voetbaluitzendingen visueel te ondersteunen. Een noviteit die 300.000 euro kost en nog nergens in de wereld wordt gebruikt.

„Wij kunnen het ons niet permitteren om eenvoudigweg verder te gaan waar we drie jaar geleden zijn opgehouden”, zegt presentator Tom Egbers. tijdens een bijeenkomst voor de pers afgelopen dinsdag. Hij presenteert op zondag vanaf zeven uur het eredivisievoetbal. Met behulp van de videomuur kan Studio Sport de presentatie beter grafisch ondersteunen. Opstellingen, hoogtepunten en standen leven meer in beeld dan in tekst, aldus regisseur Pim Marks. De NOS wil het voetbal zakelijker, journalistieker in beeld brengen dan de afgelopen drie jaar is gebeurd. Marks: „De wedstrijd moet weer centraal staan en niet de trainer, de scheidsrechter of het publiek.”

Bij Studio Sport overheerst vooral de blijdschap dat de samenvattingen weer terug zijn bij de publieke omroep. „Een tintelend gevoel”, aldus Egbers. „Football is coming home.” Die thuisreis bleek bezaaid met voetangels en klemmen, legt Jan de Jong, directeur mediazaken van de NOS uit. De Jong leidde de NOS-delegatie die begin dit jaar onderhandelde met de clubs over de mediarechten. „Wij dachten dat wij volstrekt kansloos waren. Onze indruk was dat de clubs ons niet terugwilden.” Die clubs stelden volgens De Jong ook eisen aan de exploitatie van de rechten „waaraan de NOS niet kon én wilde voldoen”.

De NOS deed toch een bod op de uitzendrechten en had volgens De Jong het geluk dat bij RTL net een wisseling van de wacht plaatshad. Fons van Westerloo werd opgevolgd door Bert Habets. SBS kreeg bovendien een nieuwe eigenaar, het Duitse ProSiebenSat1.

Door de veranderingen bij de concurrentie en de kritiek van kijkers op het voornemen van de clubs de zondagse samenvattingen om acht uur uit te zenden, groeide bij de NOS het gevoel dat ze „toch konden winnen”. En dat lukte. De clubs accepteerden het bod van de NOS: voor 16 miljoen euro per jaar zijn de samenvattingen de komende vijf jaar te zien bij de publieke omroep. Talpa (en later RTL) betaalde 35 miljoen euro per jaar. De verworven rechten betreffen niet alleen de samenvattingen op tv, maar ook uitzendingen op de radio, via internet en mobiele telefoon.

De Jong benadrukt de „grote journalistieke vrijheid” die Studio Sport heeft om het voetbal in beeld te brengen. Maar: „Wij hadden graag de productie helemaal zelf willen doen. De Mediawet verbiedt dat.” De publieke omroep mag niet dienstbaar zijn aan het maken van winst door derden, in dit geval betaalkanaal Eredivisie Live. In plaats daarvan hebben NOS, Endemol (partner in Eredivisie Live) en productiemaatschappij Eyeworks een Broadcast Manual opgesteld. Die handleiding beschrijft de manier waarop Studio Sport het voetbal in beeld wil brengen.

„Onze filosofie is simpel”, zegt regisseur Pim Marks. „Wij laten zien wat er gebeurt op het veld. De wedstrijd bepaalt het verhaal. En niet de regisseur. Sommige collega’s richten zich extreem op randzaken. Dan kwam de derde keeper in beeld die verongelijkt op de tribune zit. Als je dat opneemt en later in de wedstrijd toont als de eerste keeper een ongelukkige actie maakt, dan manipuleer je het verslag. Dat doen wij niet.”

Zal Studio Sport er in slagen om de voetbalkijkers die zijn weggelopen bij Talpa en RTL terug te halen? „Het zullen er in ieder geval niet minder worden”, zegt Maarten Nooter, hoofdredacteur NOS Sport. „Er is de afgelopen jaren volop gediscussieerd óf en zo ja, hoeveel kijkers het voetbal de rug hebben toegekeerd. Bij ons keken vroeger naar een wedstrijd tussen Ajax en Feyenoord in de maand oktober 3,5 miljoen mensen keken. Naar een Ajax-Feyenoord bij Talpa in dezelfde tijd van het jaar keken iets meer dan 2 miljoen mensen.”

Samenvattingen op vrijdag (22.30 uur), zaterdag (22.30 uur) en zondag (19.00 uur). Zie ook nrc.nl/media.

    • Jan Benjamin