De ringweg voert van obstakel naar obstakel

Waar winden stedelingen zich over op? In Leiden strijden bewoners tegen een nieuwe ringweg die hun het uitzicht op bomen en water ontneemt. En stank brengt.

Een brug over de Nieuwe Rijn (rechts) in Leiden zal in de toekomst volgens omwonenden het uitzicht belemmeren. Foto Johannes van Assem. foto Johannes van Assem 28-8-2008, Leiden Hier komt misschien een brug over het water als onderdeel van de ringweg oost van Leiden. Assem, Johannes van

Aan het water van de Zijl is het goed wonen. Adrianne Lamain Gutow: „Ik woon hier al vijfentwintig jaar met veel plezier.” De bewoners van de Zijldijk, op de grens van Leiden en Leiderdorp, zijn zich „kapot geschrokken” over het plan van beide gemeenten om hun zeventiende-eeuwse dijk om te vormen tot deel van een nieuwe ringweg van Leiden. „Als dat gebeurt, dan is het hier voorbij met de leefbaarheid.”

Zo denken meer mensen uit Leiderdorp en Leiden erover. Ze zijn met z’n honderdvijftigen naar een inspraakavond gekomen over aanleg van de zogenoemde Ringweg-Oost. Die stond tachtig jaar geleden al op het programma maar het is er nooit van gekomen. Dat het nu wél gebeurt, heeft alles te maken met de RijnGouweLijn. In de Leidse binnenstad rijden nu al erg veel auto’s. Daar komt over een paar jaar ook nog eens de tramlijn bij. Wethouder John Steegh (GroenLinks): „Over zes jaar worden de rails in de Hooigracht gespijkerd. Dan moeten de auto’s weg zijn. Er moet dus een alternatieve route komen.”

Elf varianten zijn onderzocht. Eén variant heeft de sterke voorkeur van beide gemeenten. Het tracé loopt vanuit het zuiden gezien over de kilometerslange, nu nog rustige en lommerrijke Kanaalweg, en gaat via een nieuwe brug over de Nieuwe Rijn in noordelijke richting, om vervolgens via een nieuwe tunnel onder de Zijl uit te komen op de Zijldijk. Dat gaat 105 miljoen euro kosten. De gemeente Leiden komt 25 miljoen euro tekort. Daarom is ook nog een goedkopere variant in de race. In deze ‘next best’-variant ontbreekt een tunnel onder de Zijl, en krijgen bestaande wegen extra verkeer. Kosten 80 miljoen euro.

De kritiek is groot. Om te beginnen, zeggen critici, is het tekenend voor de kloof tussen politiek en publiek dat dit voornemen kort voor de zomervakantie bekend is gemaakt zodat er nu nog maar een week tijd is om reacties te geven. Het is „verbijsterend” dat van eerdere suggesties vanuit de buurten zo weinig in de definitieve plannen is terug te vinden. Het plan dat er nu ligt, is bovendien niet functioneel. „Weggegooid geld”, meent bewoner Wim Duinker. „Het zal een heel rare ringweg worden. De weg bevat een groot aantal obstakels, zoals bruggen, een spoorwegovergang en een groot aantal zijwegen. Je rijdt van obstakel naar obstakel.”

Niet iedereen is blij met een brug over de Nieuwe Rijn. Rampzalig, vindt Suzan Leenheer van het actiecomité Een brug te veel. „We zitten hier op een mooi, rustig, weids plekje. Ons uitzicht wordt straks volkomen verpest.” Bewoners van de Kanaalweg en aanliggende straten zijn vooral bang voor stank, lawaai en luchtvervuiling. Ze kunnen zich nog wel voorstellen dat dit tracé wordt gekozen, maar eisen op z’n minst óók een tunnel onder de Nieuwe Rijn. Voorzitter Thomas van Duijn van de Vereniging Professoren- en Burgemeesterswijk: „Doe het goed, of doe het niet. Wij begrijpen dat binnen de gemeente wordt gedacht over een ringweg. Maar de uitwerking is niet logisch. Zonder tunnel is er op de Kanaalweg geen doorstroming.” Dat van zo’n dure tunnel volgens gemeentelijke prognoses weinig automobilisten gebruik zullen maken, geloven de bewoners niet. „Een tunnel is cruciaal.” Dat het verkeer in het algemeen over de Kanaalweg slechts „beperkt” zal toenemen, zoals de gemeenten stellen, geloven ze al helemaal niet. „Waarom leg je anders een ringweg aan?” En dat zo’n tunnel de kosten op 155 miljoen euro brengt – het zij zo.

Veel bewoners verwachten dat beide gemeenten uiteindelijk zullen kiezen voor de goedkoopste variant. De variant zonder tunnel onder de Nieuwe Rijn. En óók zonder tunnel onder de Zijl. Daar gaat Leiden spijt van krijgen, verwacht bewoner Tijmen Koet. „Het is alsof je een goedkope televisie koopt. Een televisie die slecht beeld heeft, storingen veroorzaakt bij de buren, en waarover je eigenlijk alleen kunt zeggen: ik heb een televisie.”

Wethouder John Steegh vertelt na afloop van de inspraakavond dat hij „eerlijk gezegd” geen argumenten heeft gehoord die de plannen in een ander licht stellen. Wel zijn er veel misverstanden. Inderdaad ontbreekt nog 25 miljoen euro om de tunnel onder de Zijl aan te leggen. Maar dat betekent niet automatisch dat dus voor de ‘next best’-variant zal worden gekozen. „Je zou ook een begin kunnen maken met de ringweg, en met de tunnel wachten tot daar wél geld voor is.” Dat de inspraakperiode in de zomervakantie is gevallen, komt omdat de provincie Zuid-Holland eist dat voor het einde van dit jaar een besluit valt, en anders vervalt een subsidie voor het project van ongeveer 40 miljoen euro. Ook om andere redenen is snel besluiten niet verkeerd, zegt John Steegh. „Willen we hier net zo lang over doen als over de verbreding van de A4? Leiden hangt van niet afgemaakte infrastructurele plannen aan elkaar. Mensen zullen last hebben van deze weg. Maar van niet beslissen heeft men óók last.”