De Clintons schikken zich

Een groots gebaar van Hillary, een meeslepende toespraak van Bill.

De emotionele achtbaan komt op toeren in Denver.

De Zweedse minister van Europese Zaken, Cecilia Malmström, heeft zich bewust losgemaakt van het gezelschap hoge internationale gasten waartoe ze deze week hoort. Ze is bovenin de zaal op de tribune gaan zitten, tussen gewone mensen.

Ze wil weten wat je als bezoeker van de Democratische conventie voelt wanneer je deze wervelende politieke show over je heen krijgt. Een show om de pijn van de lange voorverkiezingen te verdrijven, en de eenheid in de partij te herstellen. Een show waarin voortdurend – met muziek, drama, borden, vlaggetjes, dans, toespraken – wordt ingespeeld op emoties. „Zou dat bij ons ook kunnen?”

Uitgerekend afgelopen nacht gingen regie en entertainment vlekkeloos in elkaar over. De dag eindigt met meeslepende toespraken van Bill Clinton („ik ben hier om Barack Obama te steunen”) en van running mate Joe Biden, waarna Obama het publiek verrast met een korte komst naar het podium. Extase.

Obama is ontspannen. Weken van speculatie over de onwil van de Clintons zich te schikken naar zijn nieuwe leiderschap eindigen op typerende wijze voor Obama, die in tactisch opzicht al een jaar de meerdere van de Clintons is: hij wint zonder iets weg te geven. „Het gaat vrij goed met de conventie, dacht ik”, zegt hij, een beetje brallerig. De toespraak van echtgenote Michelle op de eerste conventiedag werd goed ontvangen. Hillary Clinton bracht dinsdag „de zaal in vervoering”. En Bill Clinton liet zien wat voor een groot president hij was. „Ik kijk uit naar morgen”, zegt Obama, wanneer hij de conventie in een stadion zal afsluiten.

De dag is in onzekerheid begonnen. De conventie komt ’s middags toe aan de formele benoeming van Obama, maar de normale procedure – aanwijzing met algemene stemmen – is door Clinton-getrouwen geblokkeerd. Zij willen hoofdelijke stemming, zodat doorklonk dat Hillary nog altijd grote steun in de partij heeft. Maar Obama zou de campagne dan zonder verenigde partij ingaan. Zodoende wurmt Hillary Clinton zich aan het einde van de middag door de volgepakte conventievloer om het woord te nemen. Als ware staatsvrouw roept zij op de stemmingen „in de geest van eenheid” te staken. Extase.

Voordat conventiegangers hun protest kunnen uitbrengen, is Obama al aangewezen. Een paar seconden later klinkt Love Train van de O’Jays door de zaal, het volume gaat hoger, de menigte in de zaal danst en host – de geslagen Hillary-supporters staan ertussen en gaan aarzelend meedoen. Even later betreedt rockzangeres Melissa Etheridge het podium, voor een medley van God Bless America, The Times They Are A’Changin’ en Born In The USA. „Ze doen er álles aan om tranen los te maken”, zegt de Zweedse minister Malmström.

Daarna komt de emotionele achtbaan pas echt op toeren. Bill Clinton wordt aangekondigd met Don’t Stop van Fleetwood Mac, het nummer van zijn zege in 1992. Al in de eerste zin spreekt de Big Dog zijn steun aan Obama uit, en geen Hillary-supporter in de zaal kan nu nog de vlaggetjes en borden (‘Obama Biden’ in het blauw) onaangeroerd laten. Hossen, schreeuwen en genieten van het oratorisch talent van de ex-president. Hillary en Obama hebben een heftige campagne gevoerd, zegt hij. „Slecht voor het broeikaseffect.” Maar Obama is beproefd en versterkt uit de strijd gekomen. Zijn eerste beslissing als toekomstig president – Biden aanwijzen – bewijst zijn kwaliteit, zegt Clinton. „Een uitstekende keus.”

Twijfel is niet meer nodig: Obama, zegt Clinton, zal een goede bevelhebber zijn. Die de wereld gematigd tegemoet treedt. De Republikeinse aanvallen op Obama’s onervarenheid zijn volgens hem onterecht. Dat probeerden ze met hem in 1992 ook. „Klinkt bekend, nietwaar?”

Zo zweept hij de zaal op, hamert hij op de mantra dat de campagne voor deze week bedacht: ‘McCain more of the same’. Sprekers die nog moeten komen blijven de mantra herhalen – de zaal begint mee te schreeuwen. „Het gáát maar door”, zegt Malmström.

Als Biden het podium betreedt, heeft iedereen een rood bord in handen met ‘McCain more of the same’. Biden vertelt over de tegenslagen in zijn leven, zijn bescheiden afkomst, de levensles van zijn vader: „Meteen opstaan als je bent neergeslagen.” Hij valt McCain aan op het feit dat hij 95 procent van Bush’ plannen steunde. Het publiek schreeuwt nu uit eigen beweging: McCain more of the same.

De Zweedse minister ziet het met ongeloof aan. Volwassen mensen met vlaggetjes en borden, huilend vaak, die op commando een slogan uitschreeuwen of een bord ophouden. Met sommigen, zegt ze, heeft ze eerder in de week serieuze gesprekken gevoerd. Nee, met Zweedse kiezers kan je dit soort dingen niet uithalen. „Nederlanders toch ook niet?”

Zie ook de fotoserie over de conventie op nrcnext.nl/denver

    • Tom-Jan Meeus