Verfilming van Philip Roth mist scherpte en durf

Film Elegy. Regie: Isabel Coixet. Met: Ben Kingsley, Penélope Cruz. *** scene uit de film Elegy (2008) FOTO: RCV RCV

Film Elegy. Regie: Isabel Coixet. Met: Ben Kingsley, Penélope Cruz. ***

Filmmakers kunnen het maar niet laten Philip Roth op te willen voeden. Roths romans zijn rauw en direct, staan bol van razernij en woede, maar de films naar zijn boeken zijn vaak juist ingetogen en smaakvol.

Misschien komt dat doordat Hollywood zich ongemakkelijk voelt bij de hoofdpersonen in Roths werk. Dat zijn altijd intellectuelen: kunstenaars, schrijvers, toneelspelers. Dat vergt een chique aanpak, zo lijkt vervolgens de redenering. Maar de kunstenaars en schrijvers van Roth leven juist vooral vanuit hun onderbuik, op een manier waar menig proleet nog wat van kan opsteken.

Ook Elegy, naar Roths novelle The Dying Animal, is onderdeel van dit bescheiden beschavingsoffensief. Het scenario is van Nicholas Meyer, die ook tekende voor de vorige Roth-verfilming: The Human Stain. Die film leed aan hetzelfde euvel: te weinig energie en een gebrek aan durf.

Ben Kingsley speelt een beroemd academicus (Roths terugkerende personage David Kepesh) die er een gewoonte van heeft gemaakt zijn net afgestudeerde studentes te verleiden. Dat pakt hij koel en rationeel aan, totdat hij Consuela ontmoet, gespeeld door Penélope Cruz. Zij ziet er met haar in een meisjesachtige pony geknipte kapsel nog net jong genoeg uit voor de rol. Kepesh raakt in de ban van haar schoonheid en van haar traditionele opvattingen, als kind van Cubanen die voor Castro zijn gevlucht. Hij is zelf een kind van de jaren zestig en uitgekeken op de libertaire ideeën van zijn eigen generatie. Maar Kepesh is te oud om nog echt te veranderen en dan slaat ook nog eens het noodlot toe. Consuela krijgt borstkanker.

De film is bijna twee uur lang interessant en onderhoudend, maar zonder de scherpte van het boek. Elegy is kalm, volwassen en beschaafd – alles wat een roman van Roth niet is.

    • Peter de Bruijn