Oekraïne is bang dat de Krim nu aan de beurt is

Net als Georgië kent Oekraïne een autonome regio: de Krim.

In Kiev vindt men dat Europa moet opschieten met een nieuw veiligheidsbeleid.

„Een openlijke uitdaging”, noemt Olech Rybatsjoek de prompte erkenning van de onafhankelijkheid van Abchazië en Zuid-Ossetië door de Russische president Medvedev.

De directeur van de Euro-Atlantische Universiteit, jarenlang rechterhand van de pro-Westerse president Joesjtsjenko, noemt het een ongehoorde provocatie van Europa door Moskou. Duitsland en Frankrijk kunnen het er volgens hem nu niet meer bij laten zitten.

Voor Oekraïne dat net als Georgië op termijn lid hoopt te worden van de NAVO zijn de gevolgen groot. „Europa begrijpt dat dit een aanval is op het post-Sovjet-territorium. Er moet een hele nieuwe veiligheidspolitiek worden uitgewerkt. Medvedev heeft in een gesprek met de president van Moldavië al waarschuwend gesproken van een precedent.” Want ook in Moldavië steunt Rusland het door niemand erkende republiekje Transnistrië. Een vredesmacht van 1.500 Russische militairen bewaakt de Russische enclave tegen Moldavië.

Oleksi Haran, politicoloog van de Kiev-Mohila Academie van de Universiteit van Oekraïne, zag het decreet van Medvedev aankomen. „Na de unanieme oproep maandag van het Russische parlement om de regio’s te erkennen was het duidelijk dat dit zou gebeuren. Rusland heeft gebruik gemaakt van het feit dat het Westen machteloos is. Het is een geplande actie geweest die erg doet denken aan de oorlog in Tsjetsjenië: plotselinge aanslagen, de arrestatie van Georgische ‘diversanten’, de verhalen over 2.000 slachtoffers, over genocide, en dat er zelfs Oekraïense soldaten aan Georgische zijde zouden hebben meegevochten. De hele campagne is begeleid door massale tv-propaganda.” Over het feit dat de ontwikkelingenheel gevaarlijk zijn voor Oekraïne bestaat in Kiev geen twijfel: de moeizame verhouding met Moskou komt nog zwaarder onder druk te staan.

Maar over de oplossing lopen de meningen uiteen. Moet Oekraïne zo snel mogelijk lid worden van de NAVO, zoals president Joesjtsjenko afgelopen zondag tijdens de militaire parade ter gelegenheid van de Dag van de Onafhankelijkheid benadrukte? Of moet het land juist neutraliteit nastreven, om de Russische beer niet te provoceren?

Want Oekraïne is vooral bezorgd om de Krim, het schiereiland met de Russische stad Sevastopol, waar Rusland tot 2017 de Zwarte-Zeevloot mag stationeren, dezelfde vloot die tot woede van Joesjtsjenko is uitgevaren om zijn Georgische bondgenoten te imponeren. Kiev verklaarde gisteren de huur voor de marinebasis te willen verhogen.

De Krim is ook een autonome republiek binnen het staatsverband van Oekraïne. Net als ze in Zuid-Osssetië en Abchazië hebben gedaan, delen de Russen ook op de Krim met graagte paspoorten uit aan de Russische bevolking. Gepensioneerde Russische officieren worden sterk aangemoedigd om hun oude dag op de Krim door te brengen. En heeft de Moskouse burgemeester Joeri Loezjkov, op bezoek in Sevastopol, niet gezegd dat de Krim Russisch grondgebied is?

Toen de Oekraïense president hem verontwaardigd de deur wees, nam het Russische parlement het voor Loezjkov op. Hij zou alleen maar als privépersoon de mening van de meerderheid van de Russische bevolking hebben vertolkt. „Iets vergelijkbaars op de Krim opzetten is voor de Russen niet moeilijk”, zegt Rybatsjoek. „Oekraïne kijkt angstig en nauwlettend naar het Westen.”