Grootste sterren in de domste rollen

Het 65ste Filmfestival van Venetië is begonnen.

Openingsfilm Burn After Reading dingt niet mee naar een Leeuw. Er zijn verder weinig blikvangers.

Scène uit de film Burn After Reading, met George Clooney en Tilda Swinton. scene uit de film Burn After Reading (2008) FOTO: Filmfestival Venetie George Clooney Tilda Swinton Directors: Joel Coen and Ethan Coen Polay, Macall

„Giorgio!!!? Dove e Bredde? (George, waar is Brad!!!?)”

George Clooney is de eerste van de twee supersterren uit Burn after Reading die door de watertaxi wordt afgezet achter het Exselsior Hotel. Het publiek laat de brug trillen van opwinding.

Even later – Brad Pitt is ook gearriveerd – rijdt de complete cast van de openingsfilm van het Filmfestival in Venetië het kleine stukje van hotel naar rode loper. Hun auto’s worden omstuwd door huisvrouwen (soms op de nek van hun man) en fotografen (soms op een keukentrapje).

Pitt en Clooney waren, met Tilda Swinton, te gast op het strandeiland Lido omdat ze de hoofdrollen spelen in de openingsfilm, Burn After Reading van regisseurs Joel en Ethan Coen. Andere sterren die bij deze film horen zijn Frances McDormand en John Malkovich. En natuurlijk de gebroeders Coen zelf. De film werd gisteren al aan de pers getoond. Het is zeker niet hun beste. Hij is lichter, luchtiger en onbenulliger dan hun vorige, No Country for Old Men.

Vertrouwde elementen uit hun oeuvre verschijnen ook in hun dertiende speelfilm ten tonele. Een groot aantal personages – „druiloren”, knuckleheads, maar geen onsympathieke druiloren”, volgens de broers – raakt verstrengeld in elkaars leven door een bizar spionageplot in Washington. Aan het slot van de film vat een CIA-chef de inhoud treffend samen als een clusterfuck.

Op de persconferentie na afloop van de vertoning zeiden de broers dat ze eerst de personages hebben bedacht vanuit de acteurs met wie ze wilden werken en hen pas daarna in een scenario hebben samengebracht.

Met hun status zijn de Coens in staat de grootste sterren in de domste rollen van hun leven te casten. Brad Pitt is, met opgekamd tweekleuren-haar, een onnozele fitnesstrainer – een „carrièrevernietigende rol”, volgens hemzelf. George Clooney is een federal marshall die dwangmatig hardloopt en vrouwen versiert. Hij loopt, met een neukkussen, van de ene vrouw naar de andere en heeft in de kelder een schommelstoel met op- en neergaande dildo in elkaar geknutseld. „Dit is de laatste idioot die ik voor jullie heb gespeeld”, zei Clooney vanochtend op de persconferentie tegen de broers.

Door hun domheid verergeren de personages de problemen waarin ze verkeren, tot een niveau dat er doden vallen en andere onherstelbare schade wordt aangericht. De CIA heeft aan het slot van de film nog altijd geen idee wat er is gebeurd en waarom.

Twee jaar geleden deden de Coens met hun grandioze No Country for Old Men mee aan de competitie van Cannes. Daar wonnen ze nul prijzen en dat moet pijn hebben gedaan, die door het winnen van een handvol Oscars nauwelijks verzacht werd. Burn After Reading doet in elk geval niet mee aan de competitie om de Gouden Leeuw.

Hoe ziet de competitie er dan uit? Wat zijn de blikvangers?

Dat zijn er, vooraf ingeschat, bedenkelijk weinig voor een festival met de pretenties van Venetië. De Amerikanen Darren Aronofsky (van Pi) en Jonathan Demme (van The Silence of the Lambs) zijn wel min of meer interessant (in die volgorde), maar niet de grootste namen uit de VS. Dat er vier Italiaanse regisseurs zijn geselecteerd, onder wie de Turks-Italiaanse Ferzan Özpetek (van La finestra di fronte), heeft in andere landen al tot sarcastisch commentaar geleid over het chauvinisme van festival-directeur Marco Müller.

Müller, ooit directeur van het Filmfestival Rotterdam, is vorig jaar herbenoemd als directeur van het Festival in Venetië na hardnekkige geruchten over een overstap naar het kapitaalkrachtige, ambitieuze filmfestival van Rome. Hij mag zich gelukkig prijzen. Na de laatste verkiezingen heeft Rome een burgemeester die niet veel in het festival zag en de fondsenkraan dichtdraaide. Van Rome heeft Venetië geen concurrentie meer te duchten. Het is jammer dat Venetië dat feit niet weet te vieren met een geduchte selectie van topfilms.

Het is ook de vraag of de jury onder leiding van de Duitse filmmaker Wim Wenders kan uitwijken naar de Aziatische mededingers. Van Takeshi Kitano waren de laatste films louter teleurstellende herhalingsoefeningen.

De ongezien interessantste deelnemers aan de competitie zijn de Mexicaan Guillermo Arriaga, bekend als scenarioschrijver van Amores Perros en Babel, met zijn regiedebuut The Burning Plain, en een van de belangrijkste Duitse regisseurs van dit moment, Christian Petzold, met Jerichow. Maar het aardige van ieder filmfestival is dat het beste meestal uit een hoek komt van waaruit je het helemaal niet verwacht.

    • Bas Blokker