De komedie-Verdonk

Volgens de politieke barometer zijn Rita Verdonk en Geert Wilders samen goed voor 26 zetels. Dat is exact het aantal dat Pim Fortuyn op 15 mei 2002 behaalde. Wat betekent dit? Waarschijnlijk dat Marx gelijk had met zijn gedachte over hoe de geschiedenis zich herhaalt: ‘de eerste keer als tragedie, de tweede keer als komedie’.

In haar optredens gedraagt Verdonk zich als erfgenaam van Fortuyn, maar doordat zij niet bedeeld is met de vitale intuïtie en retorische zwier van die tragische populist, wordt ze een groteske, komische navolger.

Dinsdagavond zat ze bij Knevel & Van den Brink tegenover ‘handenschudweigeraar’ Mohammed Enait. Volgens Verdonk begint het met geen-hand-meer-krijgen en moet ze straks met een hoofddoek om over straat. Ze zei nog net niet voor haar clitoris te vrezen, maar het is overduidelijk dat deze vrouw doodsbenauwd is. Het komische effect zit hem vooral in het irreële karakter van haar angsten, en de Don Quichotterige bravoure waarmee ze haar fantoomtegenstanders te lijf gaat.

In werkelijkheid is er niets bedreigend aan dat handjevol dwazen dat geen vrouwenhanden schudt. De uitvergroting in de media van dit randverschijnsel overschaduwt het echte integratiedebat.

„U creëert bipolaire conceptualisaties!” brieste Enait, die zich klaarblijkelijk goed heeft ingelezen in al die poststructuralistische, postkoloniale en post-God-weet-wat-tralalalaria die aan universiteiten een tijdje bon ton zijn geweest. Ook bij Nova sprak Enait laatst in dit hermetische abacadabra. Enaits taalgebruik is een voorbeeld van hypercorrectie.

Ook dat is komisch, en het EO-presentatorduo schuddebuikte dan ook van plezier. Al zit er wel een tragisch randje rond deze humor: Enait had het met deze uitspraak namelijk een zeldzame keer bij het rechte eind. Verdonk en Wilders dragen hun fantoomfobieën over aan de ontvankelijke massa, door ze het schrikbeeld van een verislamiseerd Nederland voor te houden en een vijandige tweedeling te stimuleren.

Dat gevaar laat zich echter eenvoudig bestrijden. Namelijk door dit soort discussies te bekijken als wat ze zijn: humoristisch amusement, niets meer en niets minder.

Christiaan Weijts

    • Christiaan Weijts