Kan die lange zomervakantie niet vier weken?

De zomervakantie duurt veel te lang. Ouders hebben moeite met het vinden van een oppas en ondernemers zoeken in de zomer naar werk en personeel, stelt Dominic Schrijer.

Vele duizenden werkende ouders met schoolgaande kinderen zullen blij zijn dat de schoolvakantie er weer op zit.

Natuurlijk is het fijn om een paar weken met elkaar weg te kunnen, maar weinigen is het gegund om net als de kinderen zes tot acht weken vrij te zijn. Elk werkend stel kent het probleem van de opvang voor de kinderen, terwijl zijzelf aan het werk zijn. Oplossingen variëren van oppas door of logeren bij opa en oma, een dagje mee naar kantoor met de Nintendo, afwisselend snipperdagen opnemen, kinderen ‘wat’ langer dan normaal voor de televisie of achter de computer, een zomerkamp of alvast naar de buitenschoolse opvang.

Het kost in de praktijk zeer veel energie en improvisatievermogen om het voor het hele gezin passend en ook nog een beetje gezellig te maken. Bovendien leert de ervaring dat kinderen het na een paar weken juist wel weer prettig vinden de dagelijkse structuur weer op te pakken en hun schoolkameraadjes te zien.

Het zijn overigens niet alleen ouders en kinderen voor wie de zomervakantie te lang duurt. In mijn dagelijkse werk als wethouder voor onder meer werkgelegenheid hoor ik geregeld klachten van ondernemers. Het goed runnen van een bedrijf is lastig als een groot gedeelte van je personeel tussen half juni en de tweede week van september schippert tussen werk en gezin.

Zo sprak ik onlangs een directeur van een middelgrote bouwonderneming die een paar jaar terug constateerde dat de bouwvak voor zijn bedrijf niet vier maar eigenlijk tien weken duurde. In de gehele zomerperiode was het moeilijk om zijn opdrachtgevers harde oplevertermijnen te bieden. Om de onderneming beter te kunnen runnen en zijn klanten beter van dienst te kunnen zijn, heeft hij uiteindelijk besloten het bedrijf voortaan in de zomer vier weken geheel te sluiten en het personeel in die periode collectief vakantie op te laten nemen. Op vakantie gaan daarvoor of daarna is in principe niet toegestaan.

Aangezien de tekorten aan personeel de komende jaren alleen maar zullen toenemen (door de uitstroom van de babyboomgeneratie), zullen dit soort problemen voor bedrijven alleen maar toenemen. We hebben iedereen nodig op de arbeidsmarkt, ook vaders en moeders, en het is een illusie te denken dat werknemers ooit wel zes tot acht weken vrijaf zouden kunnen nemen. Het wordt dus tijd om iets te doen aan de te lange zomerschoolvakantie.

Minister Plasterk (Onderwijs, PvdA) heeft vlak na zijn aantreden ook al eens hiervoor een lans gebroken, maar kreeg een storm van kritiek van onderwijzend personeel over zich heen. De lange vakanties waren nodig zodat zij konden bijkomen van de lange en intensieve werkweken en bovendien werden ze al langere tijd onderbetaald, zo werd te kennen gegeven. Inmiddels heeft Plasterk deze kritiek serieus genomen en zijn de arbeidsvoorwaarden aanmerkelijk verbeterd. Wordt het daarom nu niet eens tijd dat het onderwijs iets terug gaat doen voor schoolgaande kinderen, hun werkende ouders en ondernemend Nederland?

Vier weken zomervakantie voor leerlingen van de basisschool en zes weken voor de middelbare scholieren is meer dan genoeg. De extra schoolweken hoeven overigens niet eens volledig ingevuld te worden met lestijd door de vaste leerkrachten. Het kan ook een mix zijn van educatie met sport, recreatieve en culturele activiteiten. Het zou goed zijn als scholen hiervoor aansluiting zoeken bij lokale verenigingen en instellingen. Ook zouden organisaties voor buitenschoolse opvang delen van deze tijd op school kunnen invullen.

Zou het ten slotte ook niet beter zijn om de zeer ruime vakantiespreiding aan te pakken? Waarom niet twee in plaats van drie regio’s? Veel gezinnen hebben naast de opgave van de lange schoolvakantie te maken met ouders die in verschillende regio’s werken.

Het verschil tussen de regio’s noord (met Amsterdam) en midden (met Rotterdam en Utrecht) betrof dit jaar maar liefst drie weken. Doel van de spreiding was de bevordering van de toeristische economie. Dankzij de spreiding zouden campings en hotels gedurende langere tijd vol zitten. Echter, de tijd dat Nederlanders de zomer zien als de enige periode voor toeristische activiteiten ligt inmiddels jaren achter ons. Terug naar maximaal twee vakantieregio’s dus en een vakantie van maximaal vier weken. Dat werkt beter voor iedereen.

Dominic Schrijer is wethouder Sociale Zaken (PvdA) in Rotterdam en vader van drie kinderen.