Kabinet wijst DNB-plan voor aardgasfonds af

Het kabinet ziet niets in het voorstel van De Nederlandsche Bank om de opbrengsten uit aardgas in een fonds onder te brengen buiten de lopende rijksbegroting, zodat politici er niet over kunnen beschikken.

„Het idee achter het voorstel is dat het geld niet mag worden verjubeld. Dat gebeurt in de huidige opzet ook niet”, zei minister Wouter Bos (Financiën, PvdA) gisteren in een reactie. Ook minister Maria van der Hoeven (Economische Zaken, CDA) voelt niets voor een andere omgang met de gasbaten.

Volgens een gisteren gepubliceerde studie van De Nederlandsche Bank bestaat nu het risico dat gasbaten worden ingezet voor politiek beleid, omdat de opbrengsten grotendeels in de begroting worden ondergebracht. Formeel gebruikt het kabinet 60 procent van de baten voor aflossing van de staatsschuld en 40 procent voor duurzame versterking van de Nederlandse economie via investeringen uit het Fonds Economische Structuurversterking (FES). Bos en Van der Hoeven zijn beide verantwoordelijk voor dit fonds.

Door de gasbaten in een vermogensfonds of staatsfonds onder te brengen, kan volgens de bank worden voorkomen dat politici in de verleiding komen het geld te gebruiken voor verlaging van de belastingen of verhoging van de uitgaven. Aangezien de gasbel in Slochteren snel slinkt – vanaf 2025 drogen de gasbaten op – is het volgens de bank zaak het geld dat Nederland er nog aan verdient zo te beleggen dat er meer rendement mee wordt gemaakt en toekomstige generaties hier optimaal van profiteren. Dat kan in de huidige opzet ook, vindt Bos. „Willen wij echt dat de overheid het geld op beurzen gaat beleggen en vermogensbeheerders aanstelt die de markt opgaan? Of willen we met het geld investeringen plegen in onderwijs en duurzame energie?

Ook Van der Hoeven wil vasthouden aan de huidige opzet. Wel wil het kabinet de afdracht aan het FES stabieler maken door jaarlijks een vast bedrag in het fonds te steken, zodat het minder afhankelijk is van de fluctuerende olie- en gasprijzen. VVD-Tweede Kamerlid Frans Weekers zei blij te zijn dat De Nederlandsche Bank zich in de discussie over de toekomst van de gasbaten mengt. Hij wil de ministers uitnodigen voor een debat in de Kamer over de toekomst van het FES-fonds. Weekers: „Het FES is teveel een grabbelton waaruit politici naar hartelust kunnen graaien. Bovendien onttrekt de verdeling van de FES-gelden zich aan de controle van de Kamer.”