Hij speelde hard, cynisch

Nederland kiest de beste acteur. Hier elke week een acteur over zijn favoriet.

Vandaag: Cees Geel over Humphrey Bogart (1899-1957).

Hunphrey Bogart HUMPHREY BOGART (1899-1957) is met zijn hoed, regenjas en sigaret behalve acteur ook icoon. Veel van zijn films zijn klassiekers: Casablanca, Key Largo , en The African Queen waarvoor hij in 1951 een Oscar kreeg. Hij speelde in 75 films. Zijn laatste huwelijk, met Lauren Bacall, was legendarisch. Zij was 19 toen ze elkaar ontmoetten, hij 45. Bogart stierf aan keelkanker. ** AADVANCE FOR SUNDAY, JULY 2 **FILE**Actor Humphrey Bogart appears in character as private eye Sam Spade in the 1941 film "The Maltese Falcon." Bogart could have traced his ancestry back to Muhammad. (AP Photo) Associated Press

„Ik heb heel veel favoriete acteurs, maar voor de beste acteur aller tijden is het toch leuk om in de geschiedenis te duiken. En dan zeg ik Humphrey Bogart. Hij heeft een baanbekend personage neergezet: de antiheld. Tot die tijd waren acteurs altijd rolmodellen. En voor mannelijke rollen ging het vooral om het vertalen van goede morele eigenschappen, ridderlijkheid en heldhaftigheid. Bogart bracht daarin de ommekeer, hij speelde hard en cynisch.

„De eerste grote rol waarin hij liet zien wat hij kon, was in Dark Victory uit 1939. Hij speelde ridderlijk en tegelijk gemeen. En dat dus heel naturel. Die tegenstelling is een eigenschap waar mensen graag naar kijken, want dat herkennen ze. Twee jaar later speelde hij met John Huston [in The Maltese Falcon red.]. Dat was een regisseur met een bijzondere sympathie voor zulke ‘dubbele’ types. Zo ontstond een personage dat Bogart hard speelde, zonder zijn gevoeligheid te verliezen.

„Zijn meest bekende rol is natuurlijk in Casablanca (1942), waar hij een harde bareigenaar speelt, en je ziet meteen dat hij nog dolverliefd is op de oude liefde die ineens zijn bar binnen stapt. Die thematiek kun je nog steeds naar deze tijd vertalen. Een personage in wie je je als kijker moet verdiepen is heel goed. En dat zijn ook de interessantste rollen.

„De rol waarin ik dat zelf het best kon uitvoeren, was in De trip van Teetje (1998) van regisseur Paula van der Oest. Daarin speel ik een harde, cynische Rotterdamse jongen, maar het is ook een karakter dat langzaam wordt afgepeld, tot er juist een heel kwetsbare jongen overblijft. Dat karakter zit er eigenlijk in de hele film al onder, maar de eerste drie kwartier zie je het nog niet. Het is een proces van eerst alleen wat scheurtjes, tot je op het einde kan uitpakken.

„Een Nederlandse equivalent van Bogart? Ik denk Frank Lammers. Dat is ook een acteur die dat dubbele heeft: hard en gevoelig. Nee, het is niet een bepaald soort mannen, integendeel. Het is juist het tegenovergestelde van typecasting.

„Het is heel eenvoudig om voor een gevoelige rol op het eerste oog ook een gevoelige acteur te nemen. Maar dan gebeurt er verder niks. Typecasting gebeurt nog te veel in Nederland. Wat mij betreft mag het wel spannender. Omgekeerd kan het ook misgaan, voor een heavy rol een gevoelige acteur casten. Dan denk je: what the fuck gaat hier gebeuren?

„Weet je wat ik grappig vind? Voor de rol van bareigenaar Rick Blaine in Casablanca wilden ze eigenlijk Ronald Reagan hebben. Maar die kon niet en daarom is Bogart gevraagd. Daar moet je toch niet aan denken? Dat Reagan dat zou spelen? Dat was heel plat geworden, het cynische cynisch, het harde hard.

„Maar aan de andere kant,stel dat Humphrey Bogart president van Amerika was geworden, dat zou wel fantastisch zijn geweest.”

Stem op uw favoriete acteur via www.debesteacteur.nl. De uitslag wordt bekend gemaakt op 25 september in de uitzending van de Grote Filmquiz, een initiatief van de NPS, Cultura, NRC en de Filmkrant.