‘Een kraakverbod? Dat horen we al dertig jaar’

CDA, VVD, en ChristenUnie willen kraken onder alle omstandigheden verbieden.

Het is niet voor het eerst dat de politiek met een dergelijk voorstel komt.

Krakerspand De Vloek aan de Hellingweg in Scheveningen. CDA, VVD, en CU willen een landelijk kraakverbod. Foto Roel Rozenburg Den Haag : 26.8.2008 Krakerspand aan de Hellingweg. © foto Roel Rozenburg Rozenburg, Roel

Tussen twee caravans staan lege stoelen en een bank. In het veganistische restaurant Water & Brood even verderop is het donker. Alleen broodresten en lege glazen op de tafels. Vrijplaats De Vloek in Scheveningen oogt verlaten deze morgen. Maar dan blijkt de bewoner van de caravans toch aanwezig.

„Een kraakverbod?”, vraagt kraker Mike (46), die niet met zijn achternaam in de krant wil. „Joh, dat hoor ik al dertig jaar.”

Mike is een van de bewoners van vrijplaats De Vloek op het Norfolkterrein, waar ook kunstenaars werken en geregeld feesten worden gehouden. Op het terrein is ook een zeilclub gevestigd. Binnen, in een van zijn caravans, vertelt Mike over de Haagse kraakbeweging. Zelf kraakt hij al vanaf zijn twintigste.

Volgens Mike is de Haagse kraakbeweging, die uit twee- tot driehonderd mensen bestaat, niet de meest actieve van het land. Maar de laatste jaren is dat wel aan het veranderen, vindt hij. Door toedoen van de kinderen van de oudere generatie, die vooral in de jaren tachtig zeer actief was. Dat merkt ook Peter Bos (49), die in het pand van De Vloek, ooit de thuisbasis van een metaalbewerkingsbedrijf, woont. „Ik merk een hele grote politieke betrokkenheid bij de jongere krakers”, zegt Bos. De Vloek is ook een populaire ontmoetingplaats voor antifascisten.

CDA, ChristenUnie en VVD vinden dat de krakers tegenwoordig minder ideologisch zijn dan vroeger en vooral kraken om gratis te kunnen wonen. Maar dat is „een drogreden”, meent Bos, ook medewerker van de Haagse Stads Partij (HSP). Voor Mike was kraken „altijd een combinatie van ideologie en goedkoop wonen op de mooiste plekken die er zijn”.

Dat de krakers gewelddadiger zouden zijn geworden, zoals de partijen in de Tweede Kamer stellen, daar gelooft Peter Bos niet in. „Natuurlijk zijn er weleens incidenten”, geef hij toe, „maar die worden gebruikt om de krakers in een kwaad daglicht te stellen.”

En het voorval in Amsterdam dan, waar krakers bij een ontruiming een boobytrap zouden hebben geplaatst voor de politie? Bos: „Dat was gewoon een constructie om een brandweerslang te laten spuiten.”

Ook wordt de kraakbeweging ervan beschuldigd een broedplaats van criminaliteit te zijn. „Handel in drugs? Dat is gewoon een leugen”, zegt Bos. En dan zouden er in de kraakpanden de laatste jaren steeds meer buitenlanders, vooral van Oost-Europese afkomst, worden gehuisvest. Op de camping bij De Vloek staan weleens buitenlanders, vertelt kraker Mike. „Laatst nog hadden we hier drie Polen die in de kassen werkten.” Maar Post zegt dat „de kraakbeweging echt niet wordt overspoeld door buitenlanders”. Hij denkt dat de kraakbeweging voor „hooguit vijf procent” uit buitenlanders bestaat.

Een kraakverbod zal niet leiden tot een einde van het kraken, verwachten de bewoners van De Vloek. Alleen zal het verzet heviger worden, denkt Mike. „De rustige krakers zullen afhaken en dat zijn juist de krakers waar je geen last van hebt. Maar de harde kern zal hard doorgaan”, zegt Bos. Begin jaren 80 waren er zo’n 40.000 krakers in Nederland, nu wordt hun aantal op niet meer dan zo’n 1.000 geschat. Ongeveer de helft daarvan wonen in Amsterdam.

Peter Bos denkt dat er in de gemeenteraden van de grote steden nooit steun zal komen voor een kraakverbod. Toen er begin dit jaar sprake van was dat De Vloek zou moeten verdwijnen, kreeg de vrijplaats steun van de Haagse gemeenteraad, op de VVD na.

En in mei 2006, toen er ook al sprake was van een kraakverbod, schreef de Haagse wethouder Marnix Norder (PvdA) namens de G4 (de vier grote gemeenten red.) in een brief aan toenmalig minster Dekker dat de gemeenten niet achter haar voorstel stonden om kraken te verbieden. Norder schreef toen: „Als de plannen van de minister doorgaan dan raken de gemeenten een stok achter de deur kwijt in de strijd tegen leegstand in de grote steden. Om kraken te voorkomen moeten eigenaren namelijk binnen een jaar iets doen aan leegstand van een pand.” Of het standpunt van de gemeente Den Haag nog steeds geldt, is niet duidelijk. De gemeente kon niet inhoudelijk reageren, omdat de wethouder momenteel met vakantie is.

    • Brian van der Bol