Bestedingsimpulsje van 88 euro

Aan de onzekerheid over de BTW-verhoging is vorige week vrijdag een einde gekomen. Maar al op 23 april was bekend wat er zou gebeuren: toen dwongen Agnes Jongerius (FNV), René Paas (CNV) en Bernard Wientjes (VNO NCW) de toezegging af van het kabinet dat de BTW-verhoging zou worden heroverwogen.

Dat was in het voorjaarsoverleg. Daarna gingen de grafieken van de economische groei omlaag en van de inflatie omhoog, en vervolgde de populariteit van de regeringspartijen haar duikvlucht. Slechts een kabinet dat uit politieke amateurs zonder maatschappelijke antennes bestond, zou de BTW-verhoging hebben doorgezet.

Het wordt bovendien geen uitstel, maar volledig afzien van de BTW-verhoging. Dat is een politieke nederlaag voor de PvdA. Die wil de consumptie zwaarder belasten om extra collectieve uitgaven te financieren.

De afschaffing van de WW-premies voor werknemers en gedeeltelijke afschaffing voor werkgevers gaat eveneens door – al deden Balkenende en Bos er vorige week nog dubbelzinnig over. Dat willen de sociale partners namelijk ook. Het CDA heeft dat beter aangevoeld dan de PvdA. Voor de hardwerkende gewone Nederlander betekent dit tot 88 euro per maand netto erbij in 2009. Dat is het bestedingsimpulsje waarmee het kabinet de stilstand van de economie het komende jaar te lijf gaat.

De stagnerende economie veroorzaakt meer problemen voor Bos. Eén procentpunt lagere economische groei kost de schatkist ruwweg 3 miljard euro. Voor volgend jaar verwacht het CPB een groei van één procent, dat is een procentpunt lager dan het ‘realistische scenario’ waarvan het kabinet in zijn ramingen uitgaat. Die tegenvaller vangt Bos op door het begrotingsoverschot minder te laten oplopen. De aardgasbaten stromen toch al over de rand van de schatkist.

Op termijn doemt nog een grotere tegenvaller op.

Nederlandse financiële instellingen hebben sinds begin dit jaar enige miljarden afgeschreven op hun beleggingen in ‘slechte leningen’. Er komen gezien de voortwoekerende financiële crisis zonder twijfel meer tegenvallers. Deze bedragen verrekenen ze met de vennootschapsbelasting over hun winst. Verliescompensatie kan over een lange periode worden uitgesmeerd en drukt de toekomstige winst. Financiële instellingen dragen dus jarenlang minder vennootschapsbelasting af. Zo draait de schatkist op voor de roekeloosheid van de bankiers.

Dank zij het aardgas kan de begroting van Bos een stootje hebben. Maar hij krijgt meer voor zijn kiezen dan de BTW.

Roel Janssen