Radio 1 kan beter, dus wordt het nu ook beter

Hoofdredacteur van VPRO-radio Kees Schaepman vreest dat Radio 1 te luchtig wordt (nrc.next, 22 augustus).

Integendeel. Radio 1 blijft diepgaand en wordt actueler.

Illustratie Bas van der Schot Schot, Bas van der

Radio 1 is gisteren gestart met een programmering met meer aandacht voor nieuws en die meer rekening houdt met de luisteraar.

Alle veertien omroepen doen mee. De VPRO en VARA werken constructief mee, maar onder protest. Hoofdredacteur Kees Schaepman (VPRO) waarschuwde al eerder dat deze programmering tot vervlakking van de publieke taak zal leiden. Vorige vrijdag herhaalde hij zijn vrees in deze krant (nrc.next, 22 augustus).

Is zijn angst gerechtvaardigd? Sterke programma’s als Met het Oog op Morgen, Langs de Lijn, Kunststof, Vroege Vogels, OVT en Kamerbreed blijven op hun vaste plek. Ook vertrouwde programma’s als Argos, Opium, Radio Kassa, Stand.nl en Radio Online krijgen weer een logische eigen plaats op de zender. Nieuwe programma’s zijn er ook. Zo komt de NCRV met een lunchmagazine en de AVRO met een gezondheidsprogramma.

Belangrijk en opmerkelijk nieuws wordt sinds gisteren onmiddellijk via nieuwsflitsen doorgegeven binnen alle programma’s. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar tot dusver werd dat nieuws vaak opgespaard tot de nieuwsjournaals op de hele uren.

Hoewel er elke week 2,5 miljoen mensen redelijk trouw naar Radio 1 luisteren, is de afgelopen jaren het marktaandeel flink teruggelopen en zet die daling nog steeds onrustbarend door. Radio 1 is met een budget van ruim 17 miljoen euro de duurste publieke radiozender en wordt net als de andere stations met belastinggeld gefinancierd. Als het aandeel verder daalt, is het reëel om te veronderstellen dat die subsidie in gevaar kan komen.

Onderzoek laat zien dat (ex-)luisteraars kritiek hebben op sommige programma’s. Ook blijkt dat juist goed gewaardeerde programma’s op het verkeerde tijdstip geprogrammeerd zijn. Gevolg: luisteraars haken af of luisteren korter dan ze eigenlijk zouden willen.

Het is zorgelijk dat Radio 1 zijn luisteraars onvoldoende weet vast te houden, want het hoort bij de publieke taak van deze zender om een breed in nieuws geïnteresseerd publiek te bedienen met programma’s die niet alleen zijn gericht op de hoger opgeleide NRC-lezer, maar waarbij ook de lezers van bijvoorbeeld het Algemeen Dagblad zich thuis voelen. Dat is niet eenvoudig, maar kiezen is geen optie met slechts één nieuwszender.

De omroepen hebben vrijwel unaniem besloten de keuze en aanpak van onderwerpen breder en gevarieerder te maken dan nu. Dichter bij de belevingswereld van de luisteraar. Niet plat, ordinair of oppervlakkig, maar op een manier die de publieke omroep waardig is: pluriform, diepgaand en kwalitatief hoog.

Uit het schrijven van Schaepman zou men de indruk kunnen krijgen dat de VPRO van Radio 1 verdwijnt of in een „luchtig” keurslijf wordt gedwongen. Niets is minder waar. De VPRO heeft nu juist meer zendtijd op Radio 1. De VPRO belooft zelf iedere middag te komen met een anderhalf uur durend nieuw programma: Villa VPRO. Ik heb met Schaepman afgesproken dat dit een hoogwaardig journalistiek programma zal worden. En iedere zaterdagmiddag komt er op verzoek van de VPRO een speciale weekendeditie van Argos, het journalistieke vlaggenschip van de VPRO en VARA.

Voor OVT, het populaire geschiedenisprogramma van de VPRO, is extra geld toegezegd om in het nieuwe seizoen aan te kunnen haken bij de nieuwe tv-serie van Geert Mak. De VPRO profiteert ruimschoots van het extra budget dat voor de programmavernieuwing op Radio 1 is uitgetrokken. De marathoninterviews blijven en verhuizen naar de kerstweek.

Dit alles ter geruststelling van iedereen die de VPRO en Radio 1 een warm hart toedraagt. Wat van het verhaal van Schaepman overblijft, is dat van een omroep die vooral diep teleurgesteld is dat ze na vele jaren van de ochtend naar de middag gaan verhuizen. Dat begrijp ik heel goed. Welke journalist wil zijn programma nu niet aansluitend op het populaire ochtendjournaal van Radio 1 uitzenden?

Sinds gisteren is het daar de beurt aan Sven Kockelmann (KRO) met Goedemorgen Nederland Radio, gevolgd door het nieuwe EO-duo Tijs van den Brink en Arie Boomsma. Beide omroepen staan, net als de VPRO, borg voor journalistieke kwaliteit. Het is onterecht, misplaatst en beledigend om deze (en alle andere) omroepen en collega’s indirect synoniem te stellen aan vervlakking.

Laurens Borst is zendermanager van Radio 1. Eerder was hij o.a. redactiechef bij SBS Nieuws, eindredacteur bij RTL Nieuws en eindredacteur bij het NOS Journaal.

    • Laurens Borst