Molens worden vleermuis fataal

Windturbines zijn waarschijnlijk nog gevaarlijker voor vleermuizen dan voor vogels. Vleermuizen blijken erg gevoelig voor de grillige luchtdrukwisselingen die aan de uiteinden van de molenwieken optreden. Die richten makkelijk fatale schade aan in hun longen.

Dit is aannemelijk geworden na onderzoek aan bijna tweehonderd vleermuizen die dood werden aangetroffen in de buurt van Canadese windturbines. De resultaten zijn vandaag online gepubliceerd in Current Biology (26 augustus). Eerste auteur is Erin Baerwald.

Rond een windmolenpark in het zuidwesten van Alberta werden 188 verse kadavers van vleermuizen verzameld. Ze bestonden in hoofdzaak uit de Noord-Amerikaanse soorten Lasiurus cinereus en Lasionycteris noctivagans. De dieren waren kennelijk het voorafgaande etmaal slachtoffer geworden van de turbines, maar nog niet de helft had uitwendige verwondingen. Wel bleken bijna alle dieren (90 procent) bij autopsie inwendige bloedingen te hebben. Vooral de schade aan de longen, zoals die ook bij microscopisch weefselonderzoek werd geconstateerd, was opvallend. In een aantal gevallen was de verwonding onmiskenbaar het gevolg van plotselinge drukverlaging. De longen van zoogdieren, en dus ook vleermuizen, zijn gevoeliger voor snelle luchtdrukverandering dan die van vogels. Achter de toppen van snel draaiende turbinewieken kan de omgevingsluchtdruk met wel 5 tot 10 procent terugvallen. In 1985 is aangetoond dat bruine ratten hierdoor kunnen overlijden.

Het vermoeden dat vleermuizen eerder het slachtoffer worden van drukeffecten dan van botsingen bestaat al een paar jaar. Vleermuizen zijn dankzij hun echolocatie uitstekend in staat objecten in het donker te vermijden, zeker als die objecten bewegen. Ook Europese vleermuisonderzoekers was al opgevallen dat turbineslachtoffers vaak geen enkele uitwendige verwonding vertoonden. Volgens de Wageningse onderzoeker Herman Limpens voelen vleermuizen die het slachtoffer werden van een turbine vaak vettig aan. “Dat heeft ons al eerder het gevoel gegeven dat door plotselinge onderdruk vet naar buiten was getreden".

Veel vleermuizen trekken op tamelijk grote hoogte over zee langs de kust. Daar kunnen ze makkelijk slachtoffer worden van de turbineparken die er staan.