‘Israël bouwt feiten op de grond’

De bouw in Israëlische nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever is dit jaar bijna verdubbeld ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Dat blijkt uit een onderzoek van de Israëlische vredesbeweging Vrede Nu.

Officieel heeft de regering van premier Olmert de bouw van nieuwe woningen in bezet gebied ‘bevroren’. Maar volgens Vrede Nu is Israël sinds 1 januari begonnen met de bouw van 433 nieuwe woningen op de Westelijke Jordaanoever. In totaal zijn er meer dan duizend woningen in aanbouw, inclusief gebouwen waar al langer aan gewerkt wordt. Het aantal nieuw te bouwen woningen dat de regering voor offertes heeft opengesteld, is volgens Vrede Nu op de Westelijke Jordaanoever gestegen van 65 huizen in 2007 tot 417 nu.

In Oost-Jeruzalem – dat Vrede Nu afzonderlijk van de Westelijke Jordaanoever behandelt – is dit aantal gestegen van 46 huizen in 2007 naar 1.761 nu. In en rondom bezet Oost-Jeruzalem verrijzen steeds meer joodse wijken, die volgens critici bedoeld zijn om het Palestijnse deel af te snijden van de overige Palestijnse gebieden. De Palestijnen beschouwen Oost-Jeruzalem als hoofdstad van een toekomstige eigen staat, Israël zegt dat Jeruzalem ‘eeuwig en ondeelbaar’ bij dat land hoort.

Opvallend is ook dat er hard bijgebouwd wordt in zogeheten ‘wilde nederzettingen’, die ook volgens Israël illegaal zijn. Dat zijn nederzettingen, soms niet meer dan een paar caravans, die midden in Palestijns gebied worden gesticht. Volgens het rapport zijn er in deze nederzettingen 125 gebouwen bijgekomen. Geen enkele wilde nederzetting is opgeheven, zoals wel herhaaldelijk is beloofd.

Meer dan de helft van de nieuwe woningen wordt gebouwd aan de oostelijke, Palestijnse zijde van de afscheidingsbarrière die Israël de afgelopen jaren heeft opgetrokken. Die afscheiding van hekken en beton, grotendeels al op Palestijns gebied gebouwd, moet Israël scheiden van de Palestijnse gebieden. Vrede Nu constateert dat van de Groene Lijn, de bestandslijn na de oorlog van 1967, vrijwel niets meer over is. De nederzettingen zijn verbonden door wegen die Palestijns gebied doorkruisen, maar alleen voor Israëliërs toegankelijk zijn. Op deze manier, schrijft Vrede Nu, worden „feiten op de grond” gecreëerd: hoe meer nederzettingen er gebouwd worden, des te meer wisselgeld heeft Israël in de onderhandelingen met de Palestijnse Autoriteit.

De vredesgroep baseert zich op gegevens van het Israëlische Centraal Bureau voor de Statistiek en eigen onderzoek ter plaatse. Vrede Nu wil met het bijhouden van de bouw in nederzettingen het debat in Israël over de kolonisatie van bezet gebied bevorderen.

Het rapport valt samen met een nieuw bezoek van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice om een vredesverdrag tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit, vertegenwoordigd door president Abbas, te stimuleren. Rice herhaalde vanochtend dat de bouw in de nederzettingen „niet nuttig” is. In de internationale Routekaart naar Vrede van 2003 heeft Israël beloofd niet verder te bouwen in bezet gebied en wilde nederzettingen op te heffen. Volgens president Abbas vormen de nederzettingen een van de belangrijkste obstakels voor vrede. Rice zei vanochtend dat ze nog steeds hoopt op een verdrag voor het einde van dit jaar. Olmert heeft niet gereageerd op het rapport.