In ‘De Vloek’ lachen ze een verbod weg

Het in de Tweede Kamer voorgestelde kraakverbod maakt geen indruk in kraakpand ‘De Vloek’ in Scheveningen. Twee jaar terug was er ook al sprake van, weten de betrokkenen.

Kraker Peter Bos rookt een sjekkie in kraakpand ‘De Vloek’ in Scheveningen, nabij het Norfolkterrein. In het gebouw was voorheen een metaalbewerkingsbedrijf gevestigd. Foto Roel Rozenburg Den Haag : 26.8.2008 Krakerspand aan de Hellingweg. © foto Roel Rozenburg kraakpanden krakers Rozenburg, Roel

Tussen twee caravans staan lege stoelen en een bank. In het veganistische restaurant Water & Brood even verderop is het donker. Alleen broodresten en lege glazen op de tafels. Vrijplaats ‘De Vloek’ in Scheveningen bij het Norfolkterrein oogt verlaten deze morgen. Maar dan blijkt de bewoner van de caravans toch aanwezig. „Een kraakverbod?”, vraagt kraker Mike (46) - „Géén achternaam alsjeblieft” - enigszins verdwaasd. „Joh, dat hoor ik al dertig jaar.”

Mike is een van de bewoners van vrijplaats ‘De Vloek’, waar ook kunstenaars werken en geregeld feesten worden gehouden. Op het terrein is ook een zeilclub gevestigd. Binnen, in een van zijn caravans, wil Mike graag wat vertellen over de Haagse kraakbeweging. Zelf kraakt hij al vanaf zijn twintigste, merendeels in Den Haag. Aan de muur hangt een flyer 20 jaar De Aanslag, verwijzend naar een van de beroemdste kraakpanden van Nederland: De Blauwe Aanslag. In 2003 werd het voormalige Rijksbelastingkantoor ontruimd en gesloopt. De bewoners weken uit naar andere kraakpanden in de stad, bijvoorbeeld naar het sinds 2002 gekraakte ‘De Vloek’.

Volgens Mike is de Haagse kraakbeweging, die uit twee- tot driehonderd mensen bestaat, niet de meest actieve van het land. Maar de laatste jaren is dat wel aan het veranderen, vindt hij. Door toedoen van de kinderen van de oudere generatie, die vooral in de jaren tachtig zeer actief was. Dat merkt ook Peter Bos (49), die in het pand van ‘De Vloek’, ooit de thuisbasis van een metaalbewerkingsbedrijf, woont. „Ik merk een hele grote politieke betrokkenheid bij de jongere krakers”, zegt Bos. ‘De Vloek’ is ook een populaire ontmoetingplaats voor antifascisten.

CDA, ChristenUnie en VVD vinden dat de krakers tegenwoordig minder ideologisch zijn dan vroeger en vooral kraken om gratis te kunnen wonen. Maar dat is „een drogreden”, meent Bos, ook medewerker van de Haagse Stads Partij (HSP). Voor Mike was kraken „altijd een combinatie van ideologie en goedkoop wonen op de mooiste plekken die er zijn”. Dat de krakers gewelddadiger zouden zijn geworden, zoals de partijen in de Tweede Kamer stellen, daar gelooft Bos niet in. „Natuurlijk zijn er weleens incidenten”, geef hij toe, „maar die worden gebruikt om de krakers in een kwaad daglicht te stellen.” En het voorval in Amsterdam waar krakers bij een ontruiming een boobytrap zouden hebben geplaatst voor de politie dan? Bos: „Dat was gewoon een constructie om een brandweerslang te laten spuiten.”

Ook wordt de kraakbeweging aangerekend een broedplaats van criminaliteit te zijn. „Handel in drugs? Dat vind ik zo banaal, het is gewoon een leugen”, zegt Bos. En dan zouden er in de kraakpanden de laatste jaren steeds meer buitenlanders, vooral van Oost-Europese afkomst, worden gehuisvest. Op de camping bij ‘De Vloek’ staan ook weleens buitenlanders, vertelt kraker Mike. „Laatst nog hadden we hier drie Polen die in de kassen werkten.” Maar Post zegt dat „de kraakbeweging echt niet wordt overspoeld met buitenlanders”. Hij denkt dat de kraakbeweging voor „hooguit vijf procent” uit buitenlanders bestaat.

Een kraakverbod zal niet leiden tot een einde van het kraken, verachten de bewoners van ‘De Vloek’. Alleen het verzet zal heviger worden, denkt Mike. „De rustige krakers zullen afhaken en dat zijn juist de krakers waar je geen last van hebt. Maar de harde kern zal hard doorgaan”, zegt Bos.

Overigens denkt hij dat er in de gemeenteraden van de grote steden nooit steun zal komen voor een kraakverbod. Toen er begin dit jaar sprake van was dat ‘De Vloek’ zou moeten verdwijnen, kreeg de vrijplaats op de VVD na steun van hele Haagse raad.

En in mei 2006, toen er ook al sprake was van een kraakverbod, stuurde de Haagse wethouder Marnix Norder (PvdA) namens de G4 (de vier grote gemeenten red.) een brief naar toenmalig minster Dekker dat de gemeenten niet achter haar voorstel om kraken te verbieden stonden. „Als de plannen van de minister doorgaan dan raken de gemeenten een stok achter de deur kwijt in de strijd tegen leegstand in de grote steden. Om kraken te voorkomen moeten eigenaren namelijk binnen een jaar iets doen aan leegstand van een pand”, aldus Norder.

Of het standpunt van de gemeente Den Haag nog steeds geldt, werd vanmorgen niet duidelijk. De gemeente kon volgens een woordvoerder niet inhoudelijk reageren, omdat de wethouder momenteel met vakantie is.

    • Brian van der Bol