Deze man wil de Maleisische politiek weer in

Ex-vicepremier Anwar Ibrahim hoopt vandaag op een terugkeer in de landelijke politiek van Maleisië.

Voor de regerende coalitie is hij een groter gevaar dan ooit.

„Waarom laat je dat meisje zomaar in je auto stappen?” roept een vrouw in kampung Pertama tegen de Maleisische oppositieleider Anwar Ibrahim. Hij heeft net een verkiezingsrede gegeven in Permatang Pauh, in het kader van de verkiezingen die vandaag plaatsvinden. „Dit is een journalist uit Nederland die me gaat interviewen, dus zoek er niets achter”, antwoordt Anwar zijn aanhangers. „Maar ja, morgen zal inderdaad wel in de krantenkoppen staan: Anwar gaat er vandoor met een Nederlandse vrouw.”

Het was een grapje met een serieuze ondertoon. „Het was aardig van haar om me te waarschuwen”, zegt Anwar. „De mensen hier zijn me goedgezind. De problemen komen van buitenaf. De regerende partij probeert ons kapot te maken.”

De tegenpartij in Permatang Pauh probeert Anwar neer te zetten als promiscue, westers en onislamitisch. Een reëel risico, dus na anderhalve vraag wordt de vrouwelijke journalist weer de auto uitgegooid. Anwar: „Sorry, maar er is hier een imam die het geen goed idee vindt als je meerijdt.”

Het is exemplarisch voor de campagne in Permatang Pauh, een gebied met bijna 60.000 kiezers op het vasteland van de staat Penang. Het hele land kijkt naar deze regio, waar Anwar vandaag strijdt om een zetel in het Maleisische parlement. Als hij wint, wat zeer waarschijnlijk is, keert de oppositieleider na ruim tien jaar terug in het hart van de politiek.

De regerende coalitie Barisan Nasional (BN) probeert dat uit alle macht te voorkomen. In haar campagne krijgt de eigen kandidaat nauwelijks aandacht, het gaat allemaal over Anwar. Een centraal thema is de kwestie rond Saiful. Anwar werd in juli gearresteerd omdat hij deze 23-jarige, mannelijke assistent zou hebben verkracht. Het is de tweede keer dat Anwar terecht moet staan voor sodomie: in 1999 kostte een eerdere beschuldiging hem zijn baan in de regering en belandde hij in de gevangenis. Medewerkers van BN verspreiden nu campagnemateriaal met de assistent die op de Koran zweert dat hij de waarheid spreekt. Eronder staat: „Saiful doet de eed, wanneer gaat Anwar dat doen?”

Voor de regeringspartij is Anwar een grotere bedreiging dan ooit, nadat diens alliantie bij de verkiezingen in maart een recordaantal zetels had gewonnen. „Dat was voor iedereen een verrassing, zelfs voor de kiezers zelf”, zegt blogger Steven Gan, hoofdredacteur van de invloedrijke nieuwssite Malaysiakini.com. „Allerlei factoren kwamen op hetzelfde moment samen.” Ten eerste de ontevredenheid met premier Abdullah Badawi. Kiezers vinden dat hij beloftes heeft gebroken en geven hem de schuld dat hun land economisch steeds verder achteropraakt bij landen als Singapore en Zuid-Korea.

Verder werd vorig jaar de Indiase kiezer wakker geschud door de oprichting van de Hindu Rights Action Force (Hindraf) die zich inzet voor ‘gelijke rechten’ voor de Indiase minderheid. Sinds de onafhankelijkheid heeft de Maleise meerderheid in het land een voorkeurspositie ten opzichte van de Chinese en Indiase minderheden. Zo is het grootste deel van de plaatsen op universiteiten gereserveerd voor Maleiers, net als overheidscontracten en bepaalde vergunningen. Terwijl Indiërs traditioneel kozen voor de Indiase partij binnen de regeringscoalitie, heeft de Hindraf hen massaal doen overstappen naar de oppositie, die ‘eenheid tussen de rassen’ als speerpunt heeft.

Overigens is het niet Anwars bedoeling om het voorkeursbeleid omver te werpen. „De Chinezen moeten begrijpen dat we de rechten van de arme Maleiers zullen blijven beschermen”, zei Anwar in de auto. „Maar dat willen we doen zonder te discrimineren.”

Anwar zelf is volgens blogger Steven Gan de derde reden dat zijn alliantie, Pakatan Rakyat, zo sterk kon worden. „Mensen zagen de oppositie altijd als oppositie, niet als een alternatief voor de regering. Maar Anwar laat nu zien dat de Pakatan Rakyat klaar is om te regeren en dat hij premier kan worden.”

Als het aantal kiezers dat voor beide kampen op de been komt een goede indicator is, zou Anwar zijn parlementszetel makkelijk binnenhalen. De activiteiten van de regeringscoalitie trekken nauwelijks mensen.

Anwar daarentegen sprak zaterdagavond, gehuld in goudkleurige cape, zeker duizend aanhangers toe. „Logisch gezien zou Anwar deze zetel makkelijk moeten winnen”, zegt Mustaffa Kamil Ayub, vicepresident van Anwars partij. „Maar met die politieke spelletjes van BN weet je het niet. Omdat ze wanhopig zijn, proberen ze het maar op deze smerige manier.”