‘Arnhem heeft te veel ambities’

Gisteren is de Arnhemse wethouder Van Bodegraven afgetreden. De aanleiding is een te dure verbouwing. Maar er is meer aan de hand. „Het is Arnhem boven het hoofd gegroeid.”

ENSCHEDE, 26 aug. - Arnhem is te ambitieus, oordeelt de lokale SP. Het is tijd dat het hele college van B en W opstapt, vindt de Arnhemse VVD-fractieleider.

Het vertrek van de 47-jarige wethouder Sander van Bodegraven (ruimtelijke ordening, volkshuisvesting, PvdA), gisteren, maakt heel wat los in de Gelderse hoofdstad. Zeker bij de twee grootste oppositiepartijen in de gemeenteraad, SP en VVD. Zij hekelen de bestuurscultuur en de prestigeprojecten. „Arnhem heeft te veel hooi op de vork genomen”, zegt SP-fractievoorzitter Gerrie Elfrink. Een lekkende drugsboot, een falend bouwplan voor een station, een noodlijdende voetbalclub, een te dure verbouwing van een museum. „Er is zo veel aan de hand in deze stad”, constateert VVD-fractievoorzitter Margreet van Gastel-Schäffner.

Van Bodegraven, sinds 2003 wethouder, maakte zijn vertrek gisteren bekend. Hij voelt zich verantwoordelijk voor de uit de hand gelopen kosten van de in oktober 2007 afgeronde verbouwing van het Museum voor Moderne Kunst. Die kostte ruim 9 miljoen euro in plaats van de begrote 5 miljoen.

De wethouder is in februari en mei van dit jaar gewezen op de overschrijdingen, zo blijkt uit een rapport dat in opdracht van het college is gemaakt. Maar het duurde tot begin juli voordat de gemeenteraad ervan af wist. „Ik ben niet in staat geweest dit project behoorlijk te sturen”, zegt Van Bodegraven in een toelichting. En: „In februari en mei zijn aan mij mededelingen gedaan over de overschrijdingen, maar die werden geruststellend gebracht, alsof er niets aan de hand was. Met de wetenschap die ik nu heb, zeg ik: ik had toen de raad al moeten informeren.”

Die gang van zaken typeert de bestuurscultuur in Arnhem, vindt Van Gastel-Schäffner. „Ik respecteer zijn besluit. Van Bodegraven neemt zijn verantwoordelijkheid. Dat zou het hele college moeten doen, in elk geval ook de wethouders van cultuur en financiën. Het rapport schetst een verbijsterend beeld: het college heeft geen grip op de zaak.”

Van Gastel-Schäffner bepleit „een breed zakenkabinet” dat puin ruimt. „De ambtelijke cultuur moet veranderen, de financiën moeten beter worden bewaakt. Dat is wat de stad nu nodig heeft. Het huidige college heeft de afgelopen twee jaar geen sturing aan processen kunnen geven.”

Als voorbeeld noemt ze voetbalclub Vitesse die dit voorjaar op de rand van een faillissement verkeerde. Er moest 11,5 miljoen euro bij uit de gemeentekas om de eredivisieclub te redden. Ze noemt ook de bouw van het station, waarvoor geen aannemer te vinden is die voor het beschikbare budget wil beginnen. De VVD-fractievoorzitter haalt ook de zogenoemde drugsboot aan. Onlangs werd bekend dat voor het herstel van de boot, waar verslaafden worden opgevangen, ook miljoenen extra nodig zijn. De kozijnen zijn lek. „Ik ben eens aan het rekenen geslagen, maar die boot kost 130.000 euro per verslaafde per jaar. Daar kun je tien gezinnen voor in de bijstand hebben.”

SP-fractieleider Elfrink noemt Arnhem „overambitieus” met de vernieuwing van het station en die van de zuidelijke binnenstad (Rijnboog), waar een haven met een lengte van 220 meter moet worden uitgegraven. Twee projecten die óók onder verantwoordelijkheid vielen van de opgestapte wethouder. „Ik waarschuw al jaren dat Arnhem te ambitieus is. Arnhem vergeet de wijken. Neem het station. Er zijn maar een paar aannemers in heel Europa die in staat zijn het ontwerp van architect Ben van Berkel uit te voeren. En dan de aanleg van die haven, bedacht door de Spaanse architect De Solà-Morales. Daar moeten mensen voor wijken. Dat vind ik zo’n kolder. Prestigieuze onzin”, zegt Elfrink.

„Ik denk dan, schrap Rijnboog en maak het station eerst af, want zo kun je het niet laten liggen. Het is al jaren een bouwput. Doe het een tandje lager. Dat is waar Arnhem om vraagt. We nemen nu afscheid van een wethouder, maar mensen vervangen is symptoombestrijding, we moeten af van dit beleid. Het is Arnhem boven het hoofd gegroeid.”

PvdA-fractievoorzitter Rudi Rikken is het niet eens met de opvattingen van SP en VVD. Het is niet voor niks dat PvdA en SP bij de laatste collegeonderhandelingen niet tot elkaar konden komen, zegt hij. „En de VVD heeft in de vorige coalitie gewoon meegedaan”, zegt Rikken. De manier waarop de oppositie reageert op het vertrek van Van Bodegraven tekent de politieke sfeer in Arnhem, wat hem betreft. „We hebben hier een vechtcultuur. De coalitie (PvdA, CDA, GroenLinks) is smal.”

Rikken vindt dat „de dossiers” niet „op één hoop” kunnen worden geveegd. „De drugsboot is een uitstekende voorziening. De boot voorkomt overlast en is tegelijkertijd een veilige plek voor zieke mensen. Dat het met de bouw van een nieuw station niet wil lukken, is treurig, maar wij kunnen er als gemeente niet zo veel aan doen. Het is een project van ProRail samen met de gemeente en de ministeries van Verkeer en Waterstaat en VROM. Kijk, en ambtelijk mag het bij het Museum voor Moderne Kunst van alles zijn misgegaan – het is verbijsterend om te lezen hoe – maar het vertrek van een voltallig college zoals de VVD wil, lost echt niks op.”

    • Annette Toonen