Vierde, dat is drie keer niks als je goud wilt

Met de hoop op een bronzen medaille begon Nederland aan het duel met Australië.

Maar het werd een heuse afstraffing, en gelukkig waren de Aussies nog wat mild.

Verslagenheid bij doelman Guus Vogels na het verloren duel met Australië. Foto Bas Czerwinski 23-08-08, Beijing, China. Hockeywedstrijd Nederland - Australie om brons. Keeper Guus Vogels na de verloren wedstrijd. Foto Bas Czerwinski Czerwinski, Bas

Vernederd verlieten de Nederlandse hockeyers Peking. Geen goud, geen zilver, geen brons, maar een pak rammel was wat de ploeg van scheidend bondscoach Roelant Oltmans zaterdag ten deel viel. In de strijd om het brons was Australië met een 6-2 overwinning nog mild geweest voor de Nederlanders, want zonder de paal en doelman Guus Vogels was de afstraffing nog hoger uitgevallen.

Het was niet voor het eerst dat de hockeyers zo onderuit gingen op een groot toernooi. Twee jaar geleden, bij het WK in Mönchengladbach, kon de ploeg van Oltmans zich niet meer motiveren nadat de halve finales waren gemist. Nederland eindigde toen op een beschamende zevende plaats.

Zo ver kwam het niet in Peking, maar de parallel was snel getrokken. Nederland presteerde het binnen negen minuten liefst drie tegentreffers te incasseren. Die klap kwam het team niet meer te boven, al krabbelde Nederland nog terug naar 3-2. „Een absolute wanprestatie”, fulmineerde Taeke Taekema. „Dit is het Nederlands elftal onwaardig.” Hij was lang niet de enige die er zo over dacht.

Een bronzen medaille is misschien een troostprijs, de Australiërs wilden hem graag hebben. Net als Nederland hadden zij de olympische finale op een haar na gemist. Maar zij wisten de teleurstelling te verwerken en konden het Olympic Green Hockey Stadium na het doelpuntenfestijn met opgeheven hoofd verlaten.

Taekema legde in zijn analyse van wat er mis was gegaan nadrukkelijk een verband tussen de uitslag en de instelling van een aantal spelers. „Iedereen moet bij zichzelf te rade gaan waarom we zo hebben gepresteerd.”

Ook aanvoerder Jeroen Delmee, die na 401 interlands afscheid nam, spaarde zijn „kinderlijk” spelende ploeggenoten niet. „Op belangrijke momenten geven we niet thuis. Ik weet niet wat er met sommige jongens aan de hand is. Waarschijnlijk is een bronzen medaille niet goed genoeg voor ze.” „Internationaal tophockey”, zei Delmee, „is geen frivoliteit en lekker een beetje ballen”.

Ook voor doelman Guus Vogels, die in Peking aan zijn laatste Spelen deelnam, was het verlies een dramatisch slot van zijn olympische avontuur. „Als je zo afsluit is het heel zuur. We waren heel dicht bij de finale, en nu ben je vierde. Dat is drie keer niks. Heel moeilijk te verkroppen. Ik heb een heel goed toernooi gekeept. Als je dan maar vierde wordt, dan heb ik daar de balen van.”

Nederland werd in Peking gewogen en te licht bevonden. De ploeg heeft voldoende kwaliteit, maar miste op de juiste momenten de mentaliteit. Zo werd in de halve finale tegen Duitsland een fel bevochten voorsprong onnodig weggegeven. Tegen Australië ontbrak de wil er zelfs maar een wedstrijd van te maken, vond Vogels. „De mentaliteit waarmee de Australiërs de wedstrijd ingingen ontbrak bij ons. Dat heb je of dat heb je niet. Dat is misschien wel mijn grootste teleurstelling. Ik merk aan mezelf dat ik dat wel heb, maar als ploeg hadden we dat niet. Je hebt ijzervreters nodig. Dat kun je niet leren.”

Oltmans was milder in zijn reactie op de „afdroogpartij”. Net als na de uitschakeling tegen Duitsland in de halve finale probeerde hij de rijen gesloten te houden, waar zijn spelers de confrontatie zochten. „Je wint met z’n allen en je verliest met z’n allen”, zei Oltmans.

Volgens hem is het probleem dat zijn spelers op beslissende momenten hun „bewustzijn” kwijtraken over wat ze moeten doen in welke situatie. „De eerste tien minuten waren dramatisch. Ik heb me behoorlijk geërgerd. Australië heeft al honderd jaar de tweede paal bezet, en toch gaan er drie achter elkaar in bij de tweede paal. Maar ik denk niet dat de spelers dat bewust doen.”

In de voorbereiding op de strijd om het brons had hij het WK-duel in Mönchengladbach tegen Pakistan nog in herinnering gebracht. Nederland verloor destijds met 3-2 in een duel om de vijfde tot en met achtste plaats. „We hebben erover gesproken om te voorkomen dat het weer zou gebeuren”, zei Oltmans.

Bij hockeybond KNHB bestaat inmiddels het gevoel dat er wat moet veranderen, zo bleek uit het oordeel van Ties Kruize, verantwoordelijk voor topsport. „Dit mag niet en dit kan niet in de strijd om een olympische medaille”, zei de oud-international. Die Australiërs waren voor deze wedstrijd veel beter geprepareerd. Ik voel me hiervoor ook verantwoordelijk. We zullen eens goed met elkaar moeten gaan praten hoe we de Nederlandse ploeg de komende jaren kunnen verbeteren.”

De eerste taak voor Oltmans’ opvolger Michel van den Heuvel is het herstellen van de eenheid in de selectie. Misschien moet hij eens gaan kijken bij de Duitsers, om wie vorig jaar gelachen werd omdat ze onverwacht een omweg moesten maken om zich te kwalificeren voor de Spelen. Diezelfde Duitsers verlieten zaterdagavond lachend het olympische hockeystadion. Met goud.

    • Rob Schoof