Stimulatie bruin vet is wapen tegen overgewicht

Onderzoeksfoto waarin de kleurreacties laten zien dat cellen met of zonder het eiwit prdm16 verschillende activiteit hebben. foto Patrick Seale Seale, Patrick

Twee eiwitten spelen een hoofdrol in de vorming van bruin vetweefsel. Die twee eiwitten kunnen het doelwit zijn voor toekomstige medicijnen tegen overgewicht. Dat laatste suggereren de twee onderzoeksgroepen die beide eiwitten ontdekten. Beide groepen werkten onafhankelijk van elkaar in het Amerikaanse Boston (Nature, 21 augustus).

Bruin vetweefsel wordt niet gebruikt voor langdurige vetopslag – daarvoor is wit vetweefsel bedoeld. Zoogdierlichamen verstoken bruin vet om het lichaam op temperatuur te houden. Mensen zijn een uitzondering. Baby’s hebben nog wel bruin vet. Dat gebruiken ze om hun lichaamstemperatuur op peil te houden, maar na het eerste jaar gaat het gebruik van bruin vet bij mensen verloren.

Activering van de gevonden eiwitten kan het bruine-vetgebruik weer inschakelen, denken de onderzoekers. Dan zou de balans tussen vetopslag en -verbranding verschuiven en overgewicht en vetzucht tegengaan.

Bruin en wit vetweefsel verschillen hemelsbreed. Een witte vetcel bevat één groot celcompartiment (vacuole) waarin het vet verdwijnt. In de witte vetcel zitten heel weinig mitochondriën, de energiecentrales van cellen, zodat de cel weinig vet verbrandt. Bruine cellen bevatten daarentegen veel kleine vacuoles en veel mitochondriën – daar krijgen ze hun kleur van.

De twee gevonden eiwitten zijn

heten PRDM16 en BPM7. Toen de onderzoekers het PRDM16-gen in muizencellen inbouwden waar normaal witte vetcellen uit ontstaan, groeiden er cellen die vet afbreken en warmte produceren. Na het ‘inbouwen’ van het BPM7-gen bij muizen maakten de dieren méér bruine vetcellen, terwijl de hoeveelheid wit vet gelijk bleef. Die muizen verbrandden meer vet en waren dan magerder dan gewone muizen. Huup Dassen