‘Soms komt een honkbalknuppel uit de kofferbak’

Verkeersregelaars. Ze doen hetzelfde werk als de verkeersagent van vroeger. Ze worden geconfronteerd met intimidatie en geweld. „Soms worden mensen even boos.”

Ria Reijseger regelt het verkeer bij het Scheepvaartmuseum in Amsterdam. „Ik vond die verkeersstromen zo interessant, dat ik dacht: dit wil ik.” Foto Bram Budel Verkeersregelaar Ria Reiziger gebaart naar een automobilist die de weg achter haar in wil op het kruispunt bij het scheepvaartmuseum in Amsterdam dat door de werkzaamheden aan de metro en de IJtunnel maar door ŽŽn rijrichting gebruikt kan worden, bussen en taxi's mogen wel passeren. Alsjeblieft, niet zomaar aansnijden! FOTO: BRAM BUDEL Budel, Bram

Bij het Scheepvaartmuseum in Amsterdam maakt Ria Reijseger een ballerinabuiging om een oranje pylon van de trambaan te halen. De tram dendert langs en Reijseger zwaait vrolijk naar de bestuurder, voordat ze de pylon terugzet.

Ria Reijseger is verkeersregelaar en staat dezer dagen bij een toegangsweg van de IJ-tunnel, die al enige maanden is afgesloten. Veel van haar naaste collega’s lopen dit weekeinde ook rond bij evenementen als het dancefeest Mysteryland, popfestival Zand en de voetbalwedstrijd PSV-Feyenoord om de Johan Cruijff Schaal. „Dat zijn de ‘big ones’, die ik ook vaak doe”, vertelt Reijseger.

Met hun felgroene of -oranje kleding zijn de verkeersregelaars de laatste jaren een opvallende verschijning in het straatbeeld geworden. Ze regelen het verkeer bij de talrijke infrastructurele projecten op de snelweg en in grote steden als Amsterdam en bij de nog veel talrijkere festivals in Nederland. Verkeersdeelnemers zijn wettelijk verplicht om hun aanwijzingen op te volgen op straffe van een boete.

De beroepsgroep kwam afgelopen zondag indringend in beeld, toen een 54-jarige verkeersregelaar bij Ikea Amsterdam werd doodgereden door een automobilist. Het slachtoffer Willem van Koerten was in dienst bij Traffic Support, net als Reijseger. „Hij was mijn eerste coördinator. Zijn dood is heel erg hard aangekomen. Ik kan er niet over praten”, zegt Reijseger met verstikte stem en tranen in de ogen.

Het incident bij Ikea is extreem, met een automobilist die meermalen inreed op het slachtoffer en die nu vastzit op verdenking van doodslag. Maar is dergelijk geweld tegen verkeersregelaars ook uitzonderlijk? Ja, zegt Mark Ponne, commercieel manager van Traffic Support, dat met 250 werknemers een van Nederlands grootste leveranciers van verkeersregelaars is. „Wij zien geen toename van agressie tegen onze mensen.”

Reijseger, die nu vier maanden verkeersregelaar is, zegt inderdaad weinig last te hebben van agressieve automobilisten. „Soms worden mensen even boos, maar als je de situatie uitlegt en een alternatieve route biedt, dan accepteren de meesten dat wel”, zegt zij. „Het komt voor dat mensen schelden en een enkele keer heb ik wel meegemaakt dat een auto bijna over mijn voet reed.”

Onno van Commenee, directeur van Individu (280 verkeersregelaars) ziet wel meer agressie dan vroeger. „Niet zo lang geleden bleef het bij schelden of een opgestoken middelvinger, nu is vaak sprake van fysiek geweld. Verkeersregelaars worden in elkaar geslagen, soms komt er een honkbalknuppel uit de kofferbak.” En dan is er het intimiderende ‘erop inrijden’, van iets te dichtbij komen met de bumper tot het voluit doorscheuren naar de regelaar.

De bedrijven van verkeersregelaars gaan binnenkort overleggen over het geweld. Volgens Van Commenee moet justitie harder optreden. „Wie in het verkeer iemand mishandelt, komt er vaak af met dienstverlening.” Het Bureau Verkeershandhaving Openbaar Ministerie vindt een harde aanpak ook belangrijk, zegt woordvoerder Wim de Bruin. „Vooral omdat verkeersregelaars vaak vrijwilligers zijn.”

Vaak wel, maar het werk van verkeersregelaars is de afgelopen jaren sterk geprofessionaliseerd. In artikel 82 van de verkeerswet is in 1990 bepaald dat verkeersregelaars dezelfde aanwijsbevoegdheden hebben als bijvoorbeeld politieagenten. „De verkeersregelaars doen het werk van de verkeersagenten van vroeger”, zegt Ponne van Traffic Support. Dat past in de trend waarbij overheden het regelen van het verkeer steeds meer uitbesteden aan marktpartijen.

De verkeersregelaars moeten wel een wettelijk verplichte opleiding van drie dagen volgen. Daarnaast krijgen de werknemers van Traffic Support een agressietraining op de politieacademie en een cursus sociale vaardigheid. „Dat gaat met rollenspelen en die zijn best heftig”, vertelt Ria Reijseger. „Dan bleef de ‘automobilist’ maar drammen. Ik moest nog duidelijker zijn, bleek dan.”

Reijseger werkte in de catering, tot ze dit jaar op Koninginnedag ging kijken bij haar man, die al verkeersregelaar was. „Ik vond die verkeersstromen zo interessant, dat ik dacht: dit wil ik.” Het is goed uitgepakt. „De chauffeurs roepen vaak: ‘Daar heb je ons zonnetje weer!’ Ik heb daar lol in.”