Schoon zwart

De Italiaanse Vogue maakte een nummer met uitsluitend donkere modellen. Een doorbraak voor de ‘black beauty’? Waarschijnlijk niet.

Catwalklegende Pat Cleveland in 2002 Foto AP Catwalk legend Pat Cleveland wears an evening dress part of Italian fashion designer Camillo Bona's Spring-Summer 2002 high-fashion collection unveiled in Rome, Monday, Jan. 28, 2002. (AP Photo/Domenico Stinellis) Associated Press

Het rommelt weer eens in de modellenwereld. Dit keer gaat het niet over magere modellen, maar over de afwezigheid van donkere meisjes op catwalks, in reclamecampagnes en in modereportages.

Zolang daar niets aan verandert, blijft Naomi Campbell shows lopen. Volgens het 38-jarige topmodel worden getinte modellen op grond van huidskleur gediscrimineerd door modeontwerpers en opdrachtgevers. Mensen waarderen ‘black beauty’ niet, zei ze tegen de Britse krant The Independent.

Campbell heeft een punt. Onlangs kopten de kranten: ‘L’Oréal onder vuur voor whitewashing Beyoncé’ naar aanleiding van een L’Oréal-campagne waarin een opvallend bleke Beyoncé Knowles een haarproduct (een highlighter) aanprijst. L’Oréal ontkent digitaal aan de bijna onherkenbare popster te hebben gesleuteld. Verrichten make-up en licht ook geen wonderen?

Het Beyoncé-incident staat niet op zichzelf. In juni schreef de Amerikaanse Vogue over de schaarste aan zwarte modellen. Donkere modellen zijn opeens een onderwerp van gesprek. Dit gesprek begon vorige maand, toen de Italiaanse Vogue A Black Issue uitbracht. De modebijbel pakte flink uit met maar liefst vier verschillende covers van black beauty’s, onder wie La Campbell. Verder werden er in het nummer uitsluitend foto’s van getinte modellen geplaatst, gefotografeerd door de beste modefotografen zoals Bruce Weber, Herb Ritts en Peter Lindbergh. Steven Meisel schoot zo’n honderd foto’s van drie generaties zwarte topmodellen. Van een dame op leeftijd als de Somalische Iman, dertigers als Ethiopische Liya Kebede tot rijzende sterren als de 19-jarige half Koreaanse, half Afro-Amerikaanse Chanel Iman.

De hoofdredactie van de Italiaanse Vogue, zo berichtte The Independent, was bang dat hun Black Issue weleens het slechtst verkopende nummer ooit kon worden. Initiatiefneemster en hoofdredactrice Franca Sozzani vertelde uitgever Condé Nast daarom maar niets over haar themanummer.

Vogue’s Black Issue bleek een bestseller en collector’s item. Condé Nast liet al snel 40.000 exemplaren extra drukken. Op veilingsite eBay kost het julinummer vijftig euro. De complete verzameling van vier covers levert nog meer op. Hoofdredacteur Sozzani moet geweten hebben dat ze iets teweeg zou brengen in de mode-industrie. Maar of in september bij de shows voor de wintermode 2009 opeens meer donkere modellen op de catwalk lopen?

Sozzani en topfotograaf Steven Meisel betwijfelen het. Zij constateren dat modellenagentschappen geen brood zien in black beauty’s. Freek Koster is eigenaar van het Amsterdamse modellenbureau Touché Model Management en de eerste die dat zal toegeven. Maar zelf schaart hij zich niet onder die discriminerende categorie. „Ik vind het schandalig dat donkere modellen zo weinig werk krijgen.” Ook vindt hij het onbegrijpelijk dat hij als een van de weinige bureaus energie steekt in de carrières van exotische modellen. „Als je niets doet, gebeurt er ook niets. Opdrachtgevers stel ik ook altijd een donker meisje voor. ‘Probeer haar eens,’ zeg ik dan.”

Het helpt. Een van Kosters tien donkere modellen is Nicole Rijsdijk en zij is volop aan het werk. De twintigjarige, ‘gezegend’ met een lichtbruine huid, werkt vier jaar als model. Sinds begin 2007 is ze fulltime model. Ze was te zien in een tv-commercial voor cosmeticaketen ICI Paris XL en in modebladen als ELLEgirl en Cosmopolitan. Gediscrimineerd voelt ze zich niet, maar dat huidskleur in haar vak een rol speelt, weet ze zeker. „Van modellenvriendinnen met een donkerder huid hoor ik vaak: ‘Ik snap wel dat jij meer werk hebt, wij krijgen het gewoon niet omdat we te donker zijn.’”

Freek Koster zou het toejuichen als modetijdschriften wat vaker zouden kiezen voor modellen met een kleurtje. „Zij moeten het oppikken en er voor gaan.” Hij vindt dat in elke modeshow minstens de helft van de modellen donker moet zijn, zodat het een afspiegeling is van de multiculturele maatschappij. Koster heeft ook een praktische reden voor zijn pleidooi: „Donkere meiden lopen veel beter.”

Blijft de vraag of Vogue’s A Black Issue werkelijk iets verandert en bijvoorbeeld een eind maakt aan de invasie van de blauwogige modellen uit het voormalige Oostblok.

Model Nicole Rijsdijk vreest van niet en vermoedt dat er slechts sprake is van een trend. „De Vogue is invloedrijk, dus in andere bladen zullen opeens meer donkere modellen verschijnen, voor even dan. Ik denk dat het vervolgens wegebt.”

    • Georgette Koning