Op jacht naar koopjes onder de kredieten

De kredietcrisis is nog lang niet uitgewoed, maar juist nu zien pensioenfondsen grote kansen om hun kredietportefeuille uit te breiden. Ze helpen banken hun balansen te verlichten.

Koopjes zijn er genoeg op de markt van schulden door de kredietcrisis. De Nederlandse pensioenfondsen zien ze langskomen en durven er zich voorzichtig aan te wagen. Banken bieden ze in overvloed aan, omdat ze hun verzwakte balansen moeten versterken.

Zo werd deze week bekend dat PGGM een schuldenbundel (een zogeheten Collaterized Loan Obligation, CLO) heeft opgezet met de Britse Standard Chartered Bank. De waarde is 2,5 miljard dollar (1,7 miljard euro). PGGM, de vermogensbeheerder van het pensioenfonds Zorg en Welzijn, wil niet zeggen wat ze daarvoor heeft betaald. Zo’n CLO valt onder de zogeheten structured credit products, een categorie die een wat bedenkelijke reputatie heeft gekregen in de kredietcrisis. Het zijn verzamelingen van leningen die gebundeld worden en doorverkocht in tranches met verschillende risico’s. Met pakketten van hypotheekleningen, waarin ook rommelhypothken (subprimes) voor armlastige Amerikanen, ging het vorig jaar mis toen steeds meer huizenbezitters hun hypotheek niet meer konden opbrengen.

Maar de bundel van PGGM heeft niets te maken met hypotheken en ook niet met de VS. In deze schuldenbundel zijn voornamelijk handelsfinancieringen van Aziatische bedrijven bij elkaar gebracht. „Handelsfinancieringen zijn moeilijk te krijgen in de markt en wij krijgen zo toegang tot deze categorie”, vertelt Raymond van Wersch, portfoliomanager structured credit bij PGGM. „Wij hebben wel de meest risicovolle tranches gekocht, maar hebben bedongen dat Standard Chartered voor 25 procent in het meest risicovolle gedeelte participeert.”

Het is de vijfde keer dat PGGM een belegging in dit type gestructureerde producten doet. „Maar we nemen ze niet over van banken; we zetten ze samen met banken op. Momenteel voeren we met een paar partijen nog onderhandelingen. De portefeuille bevindt zich in een groeifase.”

APG, de vermogensbeheerder van ambtenarenpensioenfonds ABP, heeft zijn beleggingen in bedrijfsleningen en hypotheken substantieel uitgebreid, laat een woordvoerder weten. Zowel door direct leningen op te kopen als via gestructureerde schuldenbundels. „Ze zijn met name interessant vanwege de risicopremies die ermee gepaard gaan, omdat veel partijen nu juist gedwongen zijn ze te verkopen”, zegt hij.

Mn Services, dat een vermogen van 63 miljard euro beheert voor 18 pensioenfondsen en verzekeraars, waagt zich nog niet aan de gestructureerde producten. Maar het kocht drie maanden geleden een pakket bedrijfsleningen van Goldman Sachs ter waarde van 800 miljoen euro als aanvulling op zijn portefeuille van bedrijfsobligaties. „Het was een unieke mogelijkheid, ook qua omvang”, zegt Wouter Pelser, directeur beleggingen.

Het gaat om bankleningen, aan bedrijven die soms in eigendom zijn van private equity maar lang niet allemaal. „Het zijn bedrijven met een stabiele kasstroom en onderpand in de vorm van bijvoorbeeld gebouwen of machines”, zegt Pelser. „We hebben een fors onderzoek uitgevoerd. Dit doen we niet vaak. We beleggen ook in bankleningen via een gespecialiseerde vermogensbeheerder.”

Pelser: „Er is een overaanbod nu de zakenbanken hun balans aan het opschonen zijn. Maar we gaan selectief te werk.” Mn Services sluit zich daarbij aan bij onder meer de private-equityfirma’s die op dit moment ook leningen van banken kopen die aan hun eigen dochterondernemingen of die van concurrenten zijn verstrekt.

Ook Mn Services en PGGM kijken naar de bundels van hypotheekleningen. Voorzichtig. Niet naar de rommelhypotheken. „Op dit moment hebben we niets dat met hypotheken te maken heeft in de structured creditportefeuille”, zegt Van Wersch van PGGM. „Maar momenteel worden er hypotheekportefeuilles in de markt verhandeld die een zeer aantrekkelijke vergoeding lijken te bieden voor het risico”, zegt Van Wersch van PGGM. „We volgen deze ontwikkeling op de voet, want voor de langetermijnbelegger biedt deze markt met gedwongen verkopers natuurlijk mooie kansen.”

Pelser zegt dat Mn Services eerder kijkt naar Europese dan naar Amerikaanse hypotheekportefeuilles. „Onze uitgangstelling is en blijft dat als we het zelf niet goed kunnen analyseren, we er ook nooit in zullen stappen.”

    • Daan van Lent