Na moeizame zomer komt het er nú voor Obama op aan

De lankmoedigheid van Obama baart sommige Democraten zorgen. Deze week komt het er op aan: de keuze van een running mate en de conventie.

Na een terugval in de opiniepeilingen gaat Barack Obama een van de belangrijkste weken van zijn verkiezingscampagne in. Vandaag zou hij zijn kandidaat voor het vicepresidentschap presenteren. Maandag begint de partijconventie van de Democraten in Denver, die Obama donderdag formeel zal aanwijzen als haar kandidaat voor de herovering van het Witte Huis.

De zomer is ongunstig verlopen voor Obama. Zijn opponent John McCain wendde Obama’s reis naar het Midden-Oosten en Europa aan om met succes de aanval te openen op Obama’s persoonlijkheid.

Voortbordurend op aanvallen van Hillary Clinton bij de voorverkiezingen, trekt McCain in twijfel of Obama de ervaring heeft om opperbevelhebber van de krijgsmacht te worden. Hij schildert Obama in tv-spotjes af als een elitaire figuur die op zoek is naar een sterrenstatus zoals Paris Hilton en Britney Spears. Een man die zichzelf belangrijker vindt dan het land dat hij zegt te willen dienen.

Ook wendde McCain internationale ontwikkelingen aan (de oorlog in Georgië, de instabiele situatie in Pakistan) om Obama’s geringe ervaring in de internationale politiek verder onder de aandacht te brengen.

Afgaande op de peilingen hadden de aanvallen effect. Vóór zijn buitenlandse trip had Obama volgens een gemiddelde van alle nationale peilingen, berekend door Pollster.com, een voorsprong van ruim zes procentpunt. Nu is dat nog anderhalf procentpunt.

Eén peiler, Zogby, presenteerde deze week een onderzoek waarin McCain, voor het eerst in de campagne, een voorsprong van vijf procentpunt werd toegedicht. Andere peilingen, later deze week, kwamen nog steeds uit op een lichte voorsprong voor Obama, ook al bevindt deze zich nu binnen de foutenmarge.

Bezorgde Democraten, niet zelden voormalige supporters van Hillary Clinton, lieten deze week hun zorgen blijken over de lankmoedigheid waarmee Obama’s campagneteam in de zomer op de aanvallen reageerde. In reactie sloeg Obama’s team, en ook de kandidaat zelf, deze week een veel agressievere toon aan.

Dit culmineerde donderdag in een breed opgezette aanval op McCain, na een interview waarin de Republikein vertelde niet precies te weten hoeveel huizen hij en zijn echtgenote Cindy, de erfgename van een multimiljonair, precies bezitten. Zijn campagnestaf verstrekte daarna de informatie dat de McCains „minimaal vier” woningen hebben, waarop de media met wat research vaststelden dat de McCains zeker acht woningen in bezit hebben.

In campagnebijeenkomsten en advertenties schetste Obama zijn opponent daarop als figuur die het contact met de gewone man heeft verloren. Hij maakt daarbij ook gebruik van een recente opmerking waarin McCain zei dat je in de Verenigde Staten pas rijk bent wanneer je minimaal vijf miljoen dollar bezit, terwijl een belangrijke economische adviseur van McCain onlangs zei dat Amerikanen te veel „zeuren” over de verslechterende economie.

Verwacht wordt dat de Democraten deze aanvalslijnen volgende week op de conventie voort zullen zetten, tot Obama donderdag de nominatie in een toespraak formeel aanvaardt. Binnen de partij bestaat wel de vrees dat Bill en Hillary Clinton, die de conventie eerder in de week toespreken, niet in staat zijn hun teleurstelling over de afloop van de voorverkiezingen voor zich te houden.

McCain heeft de laatste aanvallen van Obama en de Democraten al beantwoord met advertenties over de relatie van de Democratische kandidaat met omstreden figuren – de frauderende huisjesmelker Tony Rezko, de voormalige gewelddadige activist Bill Ayers, zijn ex-dominee Jeremiah Wright. Ook daarin volgt McCain de aanvalspatronen die door Clinton al tijdens de voorverkiezingen werden gelanceerd.

Meer over de campagne op weblog: nrc.nl/race08

    • Tom-Jan Meeus