Geen islamitische nier naar een kopt

Mag een nier van een moslim worden getransplanteerd naar een christen? Nee, zo heeft de Egyptische medische beroepsvereniging onlangs bepaald. En onmiddellijk is er een rel uitgebroken. Christenen, overwegend orthodoxe kopten die naar schatting 10 procent van de Egyptische bevolking uitmaken, beklagen zich over een nieuwe vorm van religieuze discriminatie. „Waar houdt het op”, vraagt mensenrechtenactivist Naguib Gibrail zich af. „Straks mogen we ook geen aanspraak meer maken op de nationale bloedbank.”

In een poging de gemoederen tot bedaren te brengen, verklaarde de fatwa-autoriteit van Al-Azhar, de toonaangevende sunnitische leerinstelling in Egypte, dat er geen onderscheid gemaakt mag worden tussen de twee geloofsgemeenschappen.

Maar volgens de president van de medische beroepsvereniging, tevens voorzitter van de commissie gezondheidszorg in het parlement, Hamdi al-Sayyid, is het allemaal een misverstand. „De nieuwe richtlijnen moeten een eind maken aan de welig tierende illegale handel in organen”, zegt hij.

De Egyptische wet verbiedt het gebruik van organen van iemand die hersendood is. Daarom kan een patiënt alleen geholpen worden met een nier of een deel van de lever van een levende donor. Wegens de schaarste is er een zwarte markt ontstaan, met orgaanmakelaars en geheime klinieken. Veel arme Egyptenaren zijn voor een behoorlijke prijs bereid een orgaan af te staan aan een vermogende klant uit eigen land of uit een rijke Golfstaat.

Door orgaantransplantatie alleen tussen familieleden toe te laten, heeft de beroepsgroep hieraan paal en perk willen stellen. „Logisch gevolg is dat een nier van een moslim niet naar een christen kan gaan”, legt de als seculier bekendstaande Sayyid uit. Maar dat expliciet zo in de richtlijnen vermelden, is wel een beetje onverstandig geweest, moet hij toegegeven. Heeft dat iets te maken met de dominantie van de fundamentalistische Moslimbroederschap in de medische beroepsvereniging? „Nee, heus, het heeft helemaal niets met religie te maken”, aldus de parlementariër. „Behalve dan dat er sektarische onrust zou kunnen uitbreken als bekend werd dat een rijke kopt de nier van een arme moslim had gekocht.” Sayyid pleit al jaren voor een wet die orgaandonatie toelaat zodra iemand hersendood is verklaard. „Dan gaan we echt niet kijken of de geloofsovertuiging van de ontvangende patiënt overeenkomt met de dode donor.”

    • Alexander Weissink