Afro-pessimisme minder aanwezig dan gedacht

In het artikel `Hip alternatief voor Afro-pessimisme` (NRC Handelsblad, 15 augustus) over hedendaagse Afrikaanse fotografie en kunst wordt curator Okwui Enwezor geroemd om zijn vermogen met de tentoonstelling `Snap Judgments` het stereotiepe beeld van een continent vol verschrikkingen te doorbreken. In het artikel wordt verder vermeld dat de film Episode 3 een armoedig beeld juist zou bevestigen, doordat kunstenaar Renzo Martens hierin locale fotografen in Congo opleidt om - in plaats van bruiloften - net als westerse fotografen óók oorlogen te verslaan. Waarmee aanzienlijk meer geld kan worden verdiend. Wat de auteur niet vermeldt, is dat Episode 3 ook een feestavond laat zien, georganiseerd rondom een knipperende neonlichtinstallatie met de woorden ”enjoy poverty (please)”. Martens confronteert het publiek hiermee op ironische en hilarische wijze met een vicieuze cirkel: dat Afrikaanse fotografen (slechts) grof geld kunnen verdienen aan de eigen misère, aangezien beelden van een onderontwikkeld Afrika tot nog toe gretig aftrek vinden in het Westen, wat bijdraagt aan de kas van ontwikkelingshulporganisaties. De auteur stelt dat Martens de eigen instandhouding van een eenzijdige beeldvorming zou `vergeten`. Hierbij ziet zij de provocerende werking van de film over het hoofd, aangezien overdrijving het publiek kan aansporen op zoek te gaan naar alternatieven. Om naar Snap Judgments te gaan, bijvoorbeeld.

    • Mathilde Jansen