Aan de thee met de vijand

Het Stauntontoernooi in Londen, waarover ik vorige week schreef, werd zoals verwacht gewonnen door Michael Adams. Daarna kwamen in volgorde van aankomst Loek van Wely, Jan Smeets en Jan Timman.

Van Wely had wel weer eens een behoorlijk resultaat nodig na zijn teleurstellende optreden op de Krim en in Dortmund, Smeets liet zien dat hij een waardig kampioen van Nederland is en Timman zal redelijk tevreden zijn geweest dat hij Nederlandse concurrenten als Ivan Sokolov en Erwin l’Ami achter zich liet.

De strijd tussen Nederland en Engeland werd ruim door Nederland gewonnen, wat onder meer kwam doordat de Engelsen werden gehinderd door de deelname van Bob Wade, die al zijn partijen verloor.

Het record van Colonel Charles Moreau, die in Monte Carlo 1903 0 uit 26 scoorde, zal nooit geëvenaard worden, maar de arme Wade moest natuurlijk wel allerlei toespelingen op de kolonel verduren.

Wade is 87 jaar oud. Op een foto op de website van het Stauntontoernooi kon je zien dat hij in een recent verleden ook aan een toernooitje had meegedaan, maar je kon door die foto ook vermoeden dat hij het killersinstinct verloren had.

Naast zijn bord stond een blaadje met twee kopjes en een pot thee waaruit Wade en zijn tegenstander elkaar om de beurt inschonken. Gezellig samen theedrinken geeft natuurlijk wel een prettige sfeer, maar het staat wel heel ver af van een harde wedstrijdmentaliteit. Zelfs goede vrienden als Smeets en l’Ami halen het niet in hun hoofd als ze in een toernooi tegen elkaar spelen, en als ze het toch deden zouden we denken dat ze met hun theepot beter naar huis konden gaan voor een genoeglijk potje schaak.

Niets ten nadele van het traditionele ‘Ervaring tegen rijzende sterren’ toernooi dat woensdag in Amsterdam begon, maar de interessantste wedstrijd die nu aan de gang is, is het Tal Memorial in Moskou. Voor Vladmir Kramnik is het zijn laatste optreden voor de match om het wereldkampioenschap tegen Anand, die in oktober in Bonn wordt gespeeld.

Hij kan een solide rots zijn als hij wil, maar in Moskou begon hij avontuurlijk met pionoffers tegen Alexei Shirov en Peter Leko. Shirov verloor en Leko, altijd moeilijk omver te kegelen, hield keurig remise.

In de derde ronde moest Kramnik tegen de man die de verpersoonlijking is van het avontuurlijke schaak, Alexander Morozevitsj. Nu was het Morozevitsj die in de opening een pion offerde. Kramnik stookte het vuurtje welgemoed op, maar het bekwam hem slecht. In een furieuze koningsaanval werd hij weggevaagd.

Alexander Morozevitsj – Vladimir Kramnik, Tal Memorial Moskou

1. d4 d5 2. c4 c6 3. Pc3 Pf6 4. e3 e6 5. Pf3 Pbd7 6. Dc2 Ld6 7. g4 Deze wilde zet is al jarenlang vrij gebruikelijk. 7...Pxg4 8. Tg1 Pxh2 9. Pxh2 Lxh2 Er zijn kalmer manieren om wits gambiet te bestrijden, maar Kramnik heeft voor een van de scherpste methodes gekozen. Hij blijft een pion voor. 10. Txg7 Pf8 11. Tg2 Ld6 12. e4 Pg6 Een nieuwe zet. Gebruikelijk is 12...dxe4. 13. Lg5 Dit deed hij na lang nadenken. Dat is begrijpelijk, want 13...f6 had nu na 14. Le3 Ph4 15. Tg7 - ook aan het kwaliteitsoffer 15. exd5 valt te denken - Pf3+ tot een wilde en onoverzichtelijke stelling geleid. 13...Le7 <l>Kramnik doet het rustiger. 14. Lxe7 Dxe7 15. 0-0-0 dxe4 16. Pxe4 Voor de geofferde pion heeft Morozevitsj compensatie door een vrij stukkenspel. 16...f5 Voordat wit met c5 voor zijn paard het veld d6 verovert. 17. Pd2 c5 Hij geeft zijn pion weer terug. 18. dxc5 Ld7 19. b4 0-0-0 Dit is onnodig kalm gespeeld. 19...a5 ziet er kansrijk uit. 20. Tg3 e5 21. Td3 Om de toren naar d6 te brengen. Meteen 21. Ta3 zou na 21...Kb8 niets opleveren. 21...Le6 Een ernstige vergissing. Hij wil 22. Td6 verhinderen – wat een sterke zet zou zijn, maar beslist nog geen ramp voor zwart – en laat daardoor een veel ernstiger aanslag toe. 22. Ta3 Nu kan dit wel, want na 22...Kb8 heeft wit 23. Da4. 22...a6 Wat zwart ook doet, wit krijgt altijd een zeer sterke koningsaanval. 23. c6 bxc6 24. c5 Dit is goed genoeg, maar nog krachtiger was 24. Txa6 Dxb4 25. a3 en waarheen zwarts dame ook gaat, wit krijgt een snel beslissende aanval. 24...Dg5 Geen goede zet, maar niets hielp meer. 25. Txa6 Kd7 De vlucht naar voren. 26. Lc4 Lxc4 27. Dxc4 Pe7

28. Kc2 Ontpent het paard, waardoor nu 29. Pe4+ met damewinst dreigt. Wit had het voor het kiezen, want 28. Df7 zou ook snel winnen. 28...Ke8 29. Pf3 Df6 30. Td6 Txd6 31. cxd6 Zwart gaf op. Na 31...Dxd6 wint wit met 32. Ta8+ een toren.