Pensioenuitvoerders lokken spaarders

Nadat pensioenfondsen al pogingen hadden gedaan om de verzekeringsmarkt te betreden, doen de pensioenuitvoerders nu de eerste voorzichtige stapjes op de spaarmarkt.

Begin juni startte Loyalis, dochter van pensioenuitvoerder APG (onderwijs en overheid) met Sparen en Beleggen, deze week maakte PGGM (zorg en welzijn) bekend een internetspaarrekening te openen.

Sparen is hot in Nederland. Nu de beurzen het slecht doen, de inflatie oploopt en spaarbanken rentes bieden tot ver boven de 4 procent, kiezen steeds meer Nederlanders ervoor hun geld weg te zetten op een spaarrekening. Voor traditionele banken komt de spaarhausse op het juiste moment: door de kredietcrisis is het voor hen steeds lastiger geworden kapitaal aan te trekken van andere banken of bedrijven. De ouderwetse spaarder is wat dat betreft de nieuwe melkkoe aan het worden.

Maar de markt trekt ook nieuwkomers. In Nederland is al enige tijd een flinke strijd gaande op de spaarmarkt. Prijsvechters uit landen als Turkije, IJsland en Rusland bieden spaarrentes tot wel 5,25 procent. Ook nieuwe Nederlandse partijen – zoals de internetbank Alex – richten zich sinds kort op spaarders. Nu komen daar de pensioenuitvoerders bij.

De nieuwkomers weten tot nu toe in korte tijd veel geld aan te trekken. Dat komt deels door de onrust op de markt van Nederlandse banken. Vorig jaar verdween ABN Amro als zelfstandige bank, een exodus van spaargeld was het gevolg. En dit jaar is het Fortis dat op een negatieve manier de aandacht trekt. Ook hier lopen spaarders weg, naar gevestigde partijen als Rabobank en ING, maar ook naar nieuwkomers.

Op het eerste gezicht proberen de pensioenuitvoerders met hun producten mee te hengelen naar de spaarmiljarden op drift. Met dat geld zouden ze immers weer kunnen beleggen om zo hogere rendementen te halen. Maar het ligt gecompliceerder. In plaats van het aangetrokken spaargeld zelf te houden, zetten de pensioenuitvoerders het weg bij een commerciële bank, KasBank in dit geval. KasBank belegt het spaargeld dat via Loyalis en PGGM binnenkomt en verdient daar geld mee. In ruil voor de spaarmiljarden krijgen PGGM en Loyalis een deel van de winst die KasBank met de spaargelden maakt. Hoe groot die marge is willen de betrokken partijen niet zeggen. Overigens bepalen Loyalis en PGGM hoe KasBank het uitzet: na de commotie over beleggingen in clusterbommen door pensioenfondsen (waaronder ABP) willen de uitvoerders niet weer het risico lopen om in één adem genoemd te worden met ‘foute’ bedrijfstakken.

Opmerkelijk is dat PGGM zijn klanten een spaarrekening biedt met 4,1 procent rente per jaar, terwijl Loyalis sinds deze week 4,6 procent biedt. Voor beide spaarrekeningen geldt dat KasBank de risicodragende partij is. KasBank wil niet zeggen of PGGM een hogere marge krijgt dan Loyalis. De woordvoerder van PGGM zegt dat de hoogte van de rente afhankelijk is van de „mix van dingen die we aanbieden” en wil eveneens niets zeggen over de marges die PGGM van KasBank ontvangt.

De verklaring voor het inschakelen van KasBank is simpel: PGGM en Loyalis ontberen een bankvergunning van De Nederlandsche Bank en mogen dus zelf geen spaargeld aantrekken. „Als we het zelf zouden willen doen, kost ons dat drie jaar en daar willen we gezien de huidige marktontwikkeling niet op wachten”, zegt de woordvoerder van Loyalis.

Door slechts als bemiddelaar op te treden (met vergunning van de Autoriteit Financiële Markten), plukken zij wel de vruchten van de spaarmarkt. KasBank is een zogenoemde wholesale-bank die zelf niet op de particuliere markt opereert. Feit dat KasBank voor zowel Loyalis als PGGM de risicodragende partij is, is ook niet zo vreemd. KasBank doet vanouds veel zaken met de pensioenfondsen. KasBank is de huidige naam van de voormalig Kas Associatie, een bank met wortels tot 1806. Een gerenommeerd instituut, maar voor veel spaarders van de pensioenfondsen waarschijnlijk een onbekende. Pensioenfonds Zorg en Welzijn (waar PGGM de uitvoering voor doet) en ABP (het pensioenfonds van APG), zijn zelf voor respectievelijk 11 en 6,9 procent aandeelhouder in KasBank.

Zowel Loyalis als PGGM zegt in verklaringen dat ze met de spaarproducten begonnen zijn omdat hun klanten daarnaar vroegen. „Onze klanten willen een compleet overzicht, inzicht en uitzicht van hun toekomstige inkomenszekerheid. Dat bieden wij ze met aanvullende verzekerings- en spaarproducten, die prima aansluiten op hun pensioenregeling”, zegt Loyalis in een verklaring.

PGGM biedt de spaarrekening alleen aan aan mensen die werkzaam zijn of zijn geweest in de sector zorg en welzijn. Het aan PGGM gelieerde pensioenfonds Zorg en Welzijn telt 2 miljoen deelnemers of ‘gewezen’ deelnemers (oud-werknemers en pensioengerechtigden). Loyalis stelt de internetspaarrekening voor iedereen open. Loyalis heeft een doelgroep van 2,7 miljoen actieve en gepensioneerde deelnemers in de sectoren overheid en onderwijs.

Toen de uitvoeringsorganisaties, die na hun afsplitsing van de pensioenfondsen ook commerciële activiteiten mogen verrichten, begonnen met het aanbieden van verzekeringen, stak er een storm van protest op bij de gevestigde partijen in die markt. PGGM werd aangeklaagd door de verzekeraars die vonden dat er sprake was van oneerlijke concurrentie. PGGM won die zaak onlangs.

Nu de pensioenuitvoerders met hun miljoenen potentiële klanten ook de spaarmarkt op komen, zou je een soortgelijke reactie van de (spaar)banken verwachten. Maar in reactie op de toetreding van PGGM tot de spaarmarkt liet de Nederlandse Vereniging van Banken deze week weten verheugd te zijn met de nieuwe activiteit van de pensioenuitvoerders. „De Nederlandse spaarmarkt is sterk concurrerend en staat open voor nieuwe toetreders”, aldus de NVB. De vraag is of de gevestigde banken daar over een tijdje nog zo over denken. Als PGGM en Loyalis succes hebben, zullen meer pensioenuitvoerders zich de komende tijd op de spaarmarkt begeven, is de verwachting.