NRCBOEKEN.NL

Deze rubriek, een verzameling van boekennieuws en rubrieken, werkt samen met Dirk Leymans website papierenman.blogspot.com.

Zia-Ul-Haq, kort na zijn militaire coup in juli 1977 Foto AFP Pakistanese Chief of Army staff General Muhammad Zia-Ul-Haq, who leads army coup, gives a speech on Pakistan radio, 05 July 1977. Appointed Chief of Army Staff in 1976, General Zia-ul-Haq came to power after he overthrew ruling Prime Minister Zulfikar Ali Bhutto, after widespread civil disorder, in a bloodless military coup d'état on 05 July 1977 and imposed Martial Law. He assumed the post of President of Pakistan in 1978 which he held till his death on 17 August 1988. Prime minister Zulfikar Ali Bhutto was tried for corruption and murder, sentenced to death and executed in 1979 in spite of worldwide appeals for clemency. AFP

Kafka met de broek op de benen

In het boek Excavating Kafka beweert Kafkakenner James Hawes dat de auteur van onder meer Het proces en De gedaanteverwisseling een fervent verzamelaar was van pornografie.

Hawes trof een lading zeer expliciete prentbriefkaarten aan tussen Kafka’s dagboeken na onderzoek in de British Library in Londen en de Bodleian Library in Oxford. Hij zei daarover tegen The Guardian: „Het zijn niet zomaar schalkse strandprentkaarten, nee, het is wel degelijk porno, puur en simpel, bij momenten verontrustend en onbehaaglijk.”

Kafkakenners maken het boek met de grond gelijk. ‘Hawes geeft ons een blik op Kafka door het sleutelgat met de broek op de benen, maar de geïllustreerde tijdschriften waarop Kafka geabonneerd was omschrijven als pornografie, is hetzelfde als een gedicht van Heinrich Heine vergelijken met een slogan van McDonald’s’, schrijft Anjana Shrivastava in Der Spiegel.

In Die Welt wordt wél opgetogen gereageerd op het boek en wordt gezegd dat Kafka eindelijk van zijn voetstuk is gevallen. In elk geval laat het materiaal een veel menselijker Kafka zien, aldus Hawes. (DL)

NIEUWSLEZENMusharraf

Zou Pervez Musharraf straks net zo succesvol tot romanpersonage zijn om te toveren als Zia Ul-haq, president van Pakistan tussen 1977 en 1988? Salman Rushdie portretteerde hem in Schaamte (1984, Contact) en recentelijk deed Hanif Mohammed dat in Een kist ontploffende mango’s (Contact, € 19,95). Musharraf zelf vond in ieder geval wel dat zijn leven geboekstaafd moest worden. In 2006 verscheen zijn autobiografie In the Line of Fire (Free Press, €28,–), waarin hij uitlegt waarom hij de beste keuze voor zijn land is en hoe verkeerd het Westen naar Pakistan kijkt. In eigen land kwam het boek hem op veel kritiek te staan, omdat hij de geschiedenis naar zijn hand gezet zou hebben. In the Line of Fire was vooral een charmeoffensief voor de VS: Musharraf beschrijft zichzelf als strijder in de ‘war on terror’, waarbij hij een strategie van ‘Verlichte Gematigdheid’ hanteerde (Boeken, 02.06.04).

Musharrafs dubbelspel ten aanzien van de VS wordt door Benazir Bhutto aan de kaak gesteld in haar postuum verschenen autobiografie Verzoening. ‘Veel mensen die tijdens de gerechtelijke moord op mijn vader hadden samengewerkt met een eerdere militaire junta, hadden nu de macht in het regime-Musharraf en in de inlichtingendiensten.’ (Spectrum, €19,95. Boeken 15.02.2008).(MS)

TIJDSCHRIFTRevisor nr. 2-3

Hoe literair is de literaire non-fictie eigenlijk? In het laatste nummer van De Revisor buigt een keur van Nederlandse schrijvers en journalisten zich over deze vraag. Aan de ene kant heb je de hardliners, zoals Bertram Mourits, Arjen Fortuin en Allard Schröder, die een strikte scheiding tussen non-fictie en literatuur voorstaan. In de literaire non-fictie gebruiken auteurs als Geert Mak en Judith Koelemeijer, dan wel bepaalde romantechnieken, een metafoor hier, een cliffhanger daar, maar daarmee bedrijven ze nog geen literatuur, zo is in hun bijdragen de algemene tendens. Vaak ook wordt om het verschil tussen de genres te verduidelijken de bekende formulering gebruikt: ‘non-fictie beschrijft de waarheid, literatuur liegt de waarheid’. And never the twain shall meet. Daartegenover staat een auteur als Jonathan Coe, die in zijn bijdrage deze stelregel heel overtuigend onderuit haalt: hoezo de waarheid beschrijven? Non-fictieauteurs presenteren net zo goed een subjectieve versie van de waarheid, en zijn zelfs leugenachtiger dan hun fictie schrijvende collega’s: ze pretenderen de werkelijkheid te beschrijven, maar kunnen dat niet waarmaken. Een open deur misschien, maar wel één die bewijst dat er een hele jaargang aan deze kwestie kan worden gewijd, en we nog steeds niet precies weten waar de non-fictie eindigt en de literatuur begint, of andersom. (RK)

Uitgeverij verdubbelt oplage Duyvendak

De affaire rond het voormalige GroenLinks-Kamerlid Wijnand Duyvendak kan voor hem en zijn uitgeverij Bert Bakker lucratief uitpakken: de uitgeverij verwacht dubbel zoveel exemplaren te verkopen van zijn boek Klimaatactivist in de politiek.

Anticiperend op de publiciteit rond het boek heeft de uitgeverij besloten de oplage te verdubbelen. Boekblad sprak met Bert Bakker-hoofdredacteur Job Lisman, die niet kwijt wilde om hoeveel exemplaren het gaat, maar wel zei dat de oplage is gestegen „van bescheiden tot royaal”. (RK)

WEEKSITENieuw jasje

De website literairnederland.nl is vernieuwd. Het sterkste punt van de site – het uitgebreide recensiearchief – krijgt nog steeds de meeste aandacht. Nieuw is onder meer dat bezoekers nu de mogelijkheid hebben op recensies te reageren, een dienst waarvan overigens nauwelijks gebruik wordt gemaakt. Op de site – ‘een website voor lezers en leesclubs van alle leeftijden, met één overeenkomst: plezier in lezen’ – staan nu ook zeer informatieve biografieën van auteurs, waardoor de site ook goed als naslag te gebruiken is. Voor de actualiteit maakt literairnederland.nl gebruik van een rss-feed van nrcboeken.nl. Literairnederland.nl is van plan om in de toekomst ook boeken via de site te verkopen. Video ontbreekt evenmin: in het videoarchief zijn enkele youtube-filmpjes te bekijken. (RK)

Met medewerking van Reinier Kist, Dirk Leyman en Maartje Somers.