Meelopen met bendes

Ghosts of Cité Soleil Regie: Asger Leth en Milos Loncarevic€ 19,99 ****-

Ghosts of Cité Soleil

Regie: Asger Leth en Milos Loncarevic€ 19,99

Cité Soleil is de optimistische naam voor de gevaarlijkste plek op aarde, zoals de Verenigde Naties deze Haïtiaanse sloppenwijk bestempelde. Jaren nadat de Deense filmmaker Jørgen Leth met zijn kolkende, controversiële Haïti. Uden Titel het documentairefestival IDFA opende, trok zijn zoon Asger het ontoegankelijke Cité Soleil binnen om de koning van dit getto op te zoeken. Asger Leth maakte van zijn rauwe documentaire Ghosts of Cité Soleil een bloedstollende real life gangsterfilm, met een visueel overrompelende montage die de chaos van het dagelijkse leven op Haïti griezelig goed weergeeft.

Leth bevond zich in 2004 in het hart van de opstand, maar gaat radicaal anders te werk dan het handjevol verslaggevers dat zich toen op het eiland waagde. Embedded bij de gewapende bendes pretendeert Leth in het geheel niet neutraal verslag te doen, maar laat hij juist van binnenuit zien wat één vechtende partij beweegt. Hij heeft een scherp oog voor de wisselende loyaliteit van de Cité Soleil-bendes, de Chimères, die in 2004 door president Aristide als knokploeg werden betaald om de rebellie de kop in te drukken. Aristide moet zich later voor het hoofd hebben geslagen toen bleek dat de Chimères zich met dezelfde wapens tegen Aristides Lavalas-partij keerden. Leth filmt vervolgens bij de verlaten presidentswoning en laat daarmee zien dat de beruchte Chimères-leider 2pac het meende toen hij eerder in de film zei: „Ik eet je levend op.” Het is jagen of gejaagd worden.

Leth, die al jaren op Haïti komt, krijgt toegang tot de politieloze sloppenwijk omdat hij beschermd wordt door de rappende 2pac en zijn broer Billy, maar weet tegelijkertijd dat hun machtsbasis wankel is. Leth vermoedt dat de broers zich lieten filmen omdat ze wisten dat ze tijdens de opstand gingen sterven en via de film hun sporen wilde nalaten.

Leth heeft zijn film met gevaar voor eigen leven gemaakt, dat voel je in ieder shot. Samen met de Servische co-regisseur Milos Loncarevic rijdt hij mee op de achterbank en filmt Billy’s telefonische onderhandelingen met de nieuwe leiders van het land – dichterbij kun je niet komen. Leth filmt zelfs in bed, waar we de stoere Franse hulpverleenster Lele aantreffen, die zich heeft ontpopt tot gangstermeisje. Leles loyaliteit schuift heen en weer tussen 2pac en Billy – ze wordt op beiden verliefd – een curieuze zijlijn die het drama nog eens vergroot. Dat de wanhoop uiteindelijk de overhand krijgt bij de broers, blijkt uit hun levensmotto: „Als de ene deur zich sluit, gaat er geen andere open.”