Ötzi de ijsman was een herder

Ötzi, de prehistorische mens wiens goed geconserveerde mummie in 1991 is gevonden in het gletsjerijs van de Oostenrijkse Alpen, was vrijwel zeker een herder. De kleding van de mummie was gemaakt van schapen- en runderhaar, zo blijkt uit nieuw onderzoek. Dat staat in het septembernummer van het vaktijdschrift Rapid Communications in Mass Spectrometry.

De ijsmummie van Ötzi, genoemd naar het Ötzdal in Tirol, is al meermalen doorgelicht. Zo kwam vast te staan dat hij zo’n 5.300 jaar geleden heeft geleefd en dat hij rond de veertig was toen hij stierf. Hij had een vuurstenen pijlpunt in zijn linkerborst. Vorig jaar concludeerde een arts met hulp van hersenscans bovendien dat Ötzi waarschijnlijk is doodgebloed door een hoofdwond.

De sociale en culturele achtergrond van Ötzi bleef omstreden. Was hij een jager, een herder of misschien een krijger? De man was gehuld in huiden van onduidelijke herkomst. De Duitse biochemicus Klaus Hollemeyer en drie collega’s van de Universiteit van Saarland hebben nu met de hulp van massaspectrometrie haren onderzocht van Ötzi’s mantel, beenbedekking en schoeisel.

Zijn mantel en beenwarmers bleken gemaakt van schapenvacht en zijn mocassins waren van runderhuid. Schapen en koeien werden gehoed door jongens en mannen tijdens de trek tussen zomer- en winterweiden. Ötzi was een herder, concludeert Hollemeyer.

Massaspectrometrie is een techniek waarmee de chemische samenstelling van voorwerpen kan worden bepaald. De onderzoekers vergeleken de eiwitpatronen van de stokoude haren met die van hedendaagse dieren. Zij vinden dat hun methode sneller en betrouwbaarder is dan DNA-analyse.

Ook de kledingindustrie kan ervan profiteren, denken de Duitsers. De zuiverheid van producten als kasjmirwol is ermee vast te stellen. En men kan snel nagaan of producenten zich houden aan het Europese verbod op de handel in katten- en hondenvachten.