Het bachelordebacle

Universiteiten moeten van Onderwijsminister Plasterk (PvdA) hun bachelors beter laten voorbereiden op een baan, meldde een klein ANP-berichtje dinsdag. Werknemers blijken de bachelor namelijk niet als volwaardig diploma te zien.

Nogal wiedes. Wie na drie jaar zijn studie voor gezien houdt, profileert zichzelf openlijk als luie onbenul, het klassieke geval van de gesjeesde student, te laks of zwakhoofdig om nog even de eindstreep te halen.

Plasterks voorstel is om minstens vier redenen schadelijk.

1) Het is een verkapt bezuinigingsvoorstel. Hoe eerder studenten de arbeidsmarkt opgaan, hoe minder ze de overheid kosten, en hoe eerder ze als soldaten voor de economie kunnen dienen.

2) Het past in de trend van de regering – door Balkenende eens verwoord als ‘kennis aan business koppelen’ – om het bedrijfsleven te laten dicteren wat universiteiten onderwijzen. Onafhankelijke intellectuele vorming en wetenschappelijk onderzoek komt daarmee aan de slavenband van Unilever, Shell en Ahold te hangen. Voor hbo-opleidingen is zoiets vanzelfsprekend: je past je studieprogramma aan de behoeften van werkgevers aan, als een maatkostuum geleverd op bestelling.

3) Het voorstel komt tegemoet aan de wens van PvdA-leider Wouter Bos, die drie jaar geleden al riep dat het onderscheid tussen hbo en universiteit moet worden afgeschaft. In de praktijk betekent dit dat je de universiteiten afschaft, en een hoger onderwijs in studiehuis-/Tweede Fasestijl creëert. Terwijl het puin van dit PvdA-debacle uit het voortgezet onderwijs nog niet geruimd is, staat de partij al klaar met de volgende sloopbal, die voor het wetenschappelijk onderwijs.

4) Het is een treurig voorbeeld van een omvormingsproces waarbij het systeem doel op zich is geworden. Zonder dat we goed wisten waarom, kregen we het bachelor-mastersysteem, en nu dit een nutteloze operatie blijkt te zijn – ? een universitaire bachelor heeft alleen een symbolische waarde, ongeveer zoals de vroegere propedeuse – ?moet die praktijk zich maar aanpassen aan het systeem.

Van een minister uit een universitair achterland is dat diep teleurstellend.

Christiaan Weijts