Een taart is ook geweld en dat keurt slachtoffer af

De presentie van het boek van Wijnand Duyvendak verliep tumultueus. De politie had al rekening gehouden met incidenten, maar kon een taartactie niet voorkomen.

Wijnand Duyvendak na het taartincident. Foto Ronald Bakker Foto Ronald Bakker **NO INTERNET** Wijnand Duyvendak na het taartincident bekijkt met gebogen hoofd zijn kleding. Bakker, Ronald

Pontificaal stond een linksactivist met een taartdoos een paar meter van het podium. Het was vlak voor de presentatie van het boek van Wijnand Duyvendak. Maar de doos was leeg, zo had de politie al gecheckt. Een geintje. Maar halverwege zijn toespraak kreeg Duyvendak toch een taart in zijn gezicht, waarschijnlijk van een rechtsextremist.

GroenLinks-leider Femke Halsema dacht, en ze was niet de enige, meteen aan de taartactie met Pim Fortuyn, in 2002. „Nu mag het wel, nu mag het wel”, riep ze luttele seconden na het incident tegen haar fractiegenoten op de eerste rij. Later verzuchtte ze: „Je mag verwachten dat we wijzer zijn na het taartincident met Fortuyn.” De presentatie van het boek Klimaatactivist in de politiek in de Openbare Bibliotheek in Amsterdam kende gisteren een tumultueus verloop. Vooraf was al rekening gehouden met incidenten. Bij GroenLinks en de uitgever waren dreigtelefoontjes binnengekomen.

Politieagenten hielden de ingang van de bibliotheek in de gaten, en links en rechts van het podium waren agenten geposteerd. Het podium was, zo vertelde bibliotheekdirecteur Hans van Velzen, speciaal nog wat verplaatst. Eerst zou dat recht onder een vide komen, maar het risico werd te groot geacht dat sprekers dan zouden worden bekogeld.

Tijdens de toespraak van Duyvendak, die vorige week na commotie over zijn eigen en nieuwe onthullingen over zijn actieverleden aftrad als Tweede Kamerlid voor GroenLinks, werd ineens van hoger gelegen verdiepingen pamfletten met de kop ‘Terrorist’ naar beneden gegooid en onverstaanbare leuzen geroepen. „Welkom, welkom”, zei Duyvendak nog. Toen iedereen naar boven keek, rende een man naar Duyvendak en smeet hem de taart in het gezicht. In een te klein jasje van de partijvoorlichter voltooide hij na vijf minuten zijn verhaal. „Dit was geweld, en ik keur gewelddadige acties af”, zei hij na afloop. De taart noemde hij „letterlijk en figuurlijk smakeloos”.

De politie arresteerde de taartgooier en twee andere personen. De politie hield na afloop ook nog even de linksactivist met de lege taartdoos aan, onder luid protest van oud-kraakster en schrijfster Natasha Gerson. „Hij heeft er niets mee te maken. Hij is geen rechtsextremist”, riep ze tegen agenten.

De flyers waren van Voorpost, een organisatie die zichzelf omschrijft als een nationalistische actiegroep die strijdt „voor behoud van identiteit, voor behoud van onze taal, voor hereniging van Nederland en Vlaanderen”, aldus de eigen website. Duyvendak zei met de activisten in debat te willen. Dat zorgde voor geroezemoes in de zaal. „Dat waren rechtsextremisten”, riep iemand. „Ook met rechtsextremisten moeten we in debat”, reageerde Duyvendak.

De drukbezochte bijeenkomst maakte duidelijk dat het boek nog voor publicatie bij links en rechts veel heeft los gemaakt. Veel activisten uit de jaren tachtig waren aanwezig. Zo was René Danen, bij veel linkse organisaties betrokken, gekomen om afstand te nemen van Duyvendak, omdat die juist weer te nadrukkelijk afstand neemt van acties uit de jaren tachtig. Danen deelde ook flyers uit, over een avond met een ‘verkiezing van de beste actie van de jaren tachtig’.

    • Herman Staal