Duitsland wil veto op belang staatsfondsen

Duitse ondernemingen die van strategisch belang zijn voor de Bondsrepubliek kunnen tegen overname of deelname door buitenlandse investeerders worden beschermd.

Dat is de teneur van een wetsvoorstel dat de Duitse regering gisteren heeft ingediend. Als de Bondsdag ermee akkoord gaat, treedt de omstreden wet begin volgend jaar in werking. Tegenstanders menen dat Duitsland protectionisme bedrijft en het vrije economische verkeer in de Europese Unie en daarbuiten belemmert. Minister Michael Glos (Economische Zaken) bezwoer gisteren dat buitenlandse investeerders van harte welkom zijn. „De Bondsrepubliek blijft een investeringsvriendelijk land.”

Het wetsvoorstel voorziet in striktere regels voor overnames door buitenlandse ondernemingen en investeerders van buiten de Europese Unie. Het is publiek geheim dat hiermee gedoeld wordt op (semi)overheidsbedrijven of zogeheten staatsfondsen. In de praktijk betekent het dat de Duitse regering de overname van 25 procent of meer van de aandelen in strategisch geachte bedrijven kan vetoën. Het belangrijkste criterium voor een verkoopverbod is bedreiging van het openbare leven of de nationale veiligheid.

Voorbeelden noemde Glos niet, maar het is algemeen bekend dat energie- en waterbedrijven hoog op de lijst van de te beschermen ondernemingen zullen staan. Maar ook wapenindustrieën, grote banken en autofabrikanten zullen in geval van overname door buitenlandse investeerders nauwkeurig op hun strategische waarde worden getoetst.

In Duitsland wordt al geruime tijd intensief gedebatteerd of en in hoeverre het bedrijfsleven moet worden beschermd tegen buitenlandse overnames. Roland Koch, de destijds nog invloedrijke minister-president van de deelstaat Hessen, zei vorig jaar dat China en Rusland op dit moment zoveel geld hebben, dat die landen in één klap alle Duitse beursfondsen zouden kunnen kopen. „En we hebben onze Telekom en Deutsche Post niet met zoveel moeite geprivatiseerd om die vervolgens weer door de Chinezen tot staatseigendom te laten maken.”

Van diverse kanten wordt erop gewezen dat de nieuwe wet voor de exportnatie Duitsland wel eens grote risico’s kan opleveren. Protectionistische tegenmaatregelen in de landen waarmee de Duitsers zaken doen, liggen op de loer. Een woordvoerder van de Duitse industrie- en handelskamer zei gisteren dat het begrip ‘nationale veiligheid’ vaag omschreven is en veel kan omvatten. „Dat schrikt investeerders af.”