Trilogie voor Anky in Hongkong

Voor de derde keer op rij won Anky van Grunsven (40) gisteren goud op de Olympische Spelen. Haar man Sjef sluit niet uit dat de amazone over vier jaar een nieuwe poging doet.

Bij de volgende Zomerspelen is Salinero achttien, even oud als Bonfire toen die in Sydney goud won met Van Grunsven. Foto Reuters Salinero ridden by Anky van Grunsven of the Netherlands attends the award presentation after van Grunsven won the gold medal in the equestrian dressage individual grand prix freestyle competition of the Beijing 2008 Olympic Games in Hong Kong August 19, 2008. REUTERS/Bobby Yip (CHINA) REUTERS

„Hé Sjef, waar wás je nou?” Met onderkoelde woede reageerde amazone Anky van Grunsven zich gisteren af op haar echtgenoot Sjef Janssen. Nadat ze voor de derde achtereenvolgende keer individueel goud op de Olympische Spelen had veroverd, liet niemand de kans onbenut haar te feliciteren. Van dressuurbobo Mariette Withages, tot componist Wibi Soerjadi en de Duitse equipe – ze waren er als de kippen bij. Alleen haar man was in geen velden of wegen te bekennen. Ietwat stuntelig klopte hij Van Grunsven na haar reprimande op de schouder.

De uitval van Van Grunsven – en ook haar stille tranen bij de klanken van het Wilhelmus – bewijzen onder wat voor grote druk ze de afgelopen dagen heeft gestaan. „Dit nooit weer”, was haar eerste reactie nadat zij gisteren uit de ring in Hongkong was gestapt. „Ik stond stijf van de zenuwen, zo ken ik mezelf niet. Ik moest mezelf voortdurend inprenten rustig te blijven.”

Vreemd is dat niet voor iemand die gewend is concurrenten met een straatlengte voor te blijven. Tot twee keer toe moest Van Grunsven vorige week toezien hoe aartsrivaal Isabell Werth haar voorbijstreefde. Met name met haar optreden in de grand prix special – waarbij Van Grunsven twee kostbare fouten maakte – stelde de amazone uit Erp teleur. Velen gingen ervan uit dat zij na het goud in Sydney (2000) en Athene (2004) een treetje lager zou eindigen in Hongkong.

„Maar wie me kent, weet dat ik niet opgeef”, zei Van Grunsven zaterdag met de volharding die een echte kampioen betaamt. Want zij mocht zelf dan niet helemaal goed in haar vel zitten, van haar paard Salinero kon zij de afgelopen jaren bijna altijd op aan. Samen behaalden zij de ene na de andere overwinning – van het goud in Athene vier jaar geleden, tot de Europese titel en de wereldtitel. In maart deelde het tweetal nog een psychologisch tikje uit aan Werth in de Bossche Brabanthallen. Daar won Van Grunsven voor de negende keer de wereldbekerfinale – een belangrijke zege in de aanloop naar de Spelen.

Werth had gisteren goede kansen om zich te revancheren. De olympisch kampioen van Atlanta, twaalf jaar geleden, begon met een minuscule voorsprong aan het laatste dressuuronderdeel – de kür op muziek – maar was niet helemaal vrij van zorgen. Werths paard Satchmo had zaterdag in de piaffe vanuit het niets zijn rug gespannen, nota bene vlak voor de juryhokjes. Aan zijn berijdster de taak hem ditmaal goed onder controle te houden.

Het tegendeel gebeurde. Satchmo oogde van begin af aan gespannen, en bij de overgang van de passage naar de piaffe ging het alsnog mis. De afgestudeerde meester in de rechten moest lijdzaam toezien hoe haar paard „op slot” raakte, en met een flauwe glimlach verliet zij gisteren de piste. Wetende: het speelveld ligt nu weer helemaal open.

De kostbare fout van Werth bracht het Nederlandse kamp tot bedaren. „Door die fout hoefde ik minder risico’s te nemen”, erkende Van Grunsven na afloop. „En dat zorgde voor minder druk.” De tegenvallende proef van de Duitse deed overigens niets af aan het vlekkeloze optreden van Van Grunsven, dat door de jury met een score van 82,4 werd beoordeeld. Samen met de 74,960 van de grand prix special kwam ze uit op een totaalscore van 78,68 procent. Een percentage waaraan ook een uitblinkende Werth waarschijnlijk niet had kunnen tippen.

Misschien dat de proef van haar teamgenoot Hans Peter Minderhoud Van Grunsven ook wat inspireerde. De olympisch debutant, die aan het begin van de dag nog op een zevende plek stond, reed zich dankzij een ijzersterk optreden naar een vijfde plaats, achter de Amerikaan Steffen Peters. „Met het mes tussen de tanden”, zoals collega Laurens van Lieren het in de NOS-studio verwoordde. En dat terwijl Minderhoud een opvallend ontspannen indruk maakte in het broeierige stadion – alsof hij aan zijn zoveelste Spelen bezig was. Met zijn expressieve proef trad de in Zeeland geboren ruitervoorzichtig uit de schaduw van zijn beroemde landgenote. En dat biedt hoop voor de toekomst van de Nederlandse dressuursport.

Halverwege het toernooi liet Van Grunsven (40) weten dat zij na Hongkong een punt wil zetten achter haar olympische carrière. Als moeder van twee kinderen vindt ze het moeilijk om lange perioden van huis te zijn („Ik wil met man, paard en kinderen weer naar huis”, antwoordde zij gisteren op de vraag waarom ze de sluitingsceremonie in Peking aan zich voorbij laat gaan). En haar ruin Salinero is met zijn veertien jaar ook niet de jongste meer.

Maar wie gisteren naar haar echtgenoot luisterde, kreeg de indruk dat het laatste woord over haar olympische toekomst nog niet is gezegd. „Als Anky de kans heeft te winnen, denk ik dat ze het nog een keer doet”, zei Sjef in de Holland Olympic Club, waar zijn vrouw door landbouwminister Verburg werd gehuldigd. „Wat mij betreft is het nog lang niet voorbij. Maar de beslissing is natuurlijk aan haar.”

    • Danielle Pinedo