Over wie er dood ging, en wie niet

Het BNN-programma Over mijn Lijk volgt ongeneeslijk zieke jongeren, vaak tot aan hun dood. Presentator Patrick Lodiers stopt ermee: „Ik wil niet nog een keer vijf jonge mensen verliezen.”

Karina (in het wit) op haar 23ste verjaardag. Foto weblogs.bnn.nl/karinaoml BNN

„Hallo, ik ben Emmy en ik ga dood.” Zo stelt de 33-jarige deelneemster aan het BNN-programma Over mijn Lijk, waarin ongeneeslijk zieke jongeren worden gevolgd, zich voor tijdens de eerste aflevering. Ze is met presentator Patrick Lodiers op een begraafplaats om te kijken naar een grafsteen voor op haar graf. „Het liefst wil ik gewoon een vijver op mijn buik”, zegt ze. Maanden later kan ze aan het slot van de laatste aflevering, die vanavond wordt uitgezonden, hoopvol zeggen: „Hallo, ik ben Emmy en ik ga nog lang niet dood.”

Van de vijf jongeren die maandenlang werden gevolgd, is naast Emmy alleen de 23-jarige Karina, die lijdt aan kanker, nog in leven. De extra lange aflevering van vanavond volgt op het tweede seizoen van het programma, dat BNN deze zomer opnieuw uitzond. De uitzending toont hoe het de deelnemers en nabestaanden de afgelopen maanden is vergaan en vormt tevens een afsluiting voor presentator Lodiers. Hij gaf eerder dit jaar aan dat hij het programma te zwaar vindt om te blijven maken. „Ik wil niet nog een keer vijf jonge mensen verliezen”, zegt Lodiers.

Over mijn Lijk wordt vanaf de eerste aflevering geprezen. De eerste serie was in 2006 het hoogst gewaardeerde programma van de Publieke Omroep en trok gemiddeld ruim een half miljoen kijkers. Ook het afgelopen tv-seizoen was het programma prominent aanwezig in de waarderingslijsten van kijkersonderzoek, tussen EK-wedstrijden en films als Lord Of The Rings (zie kader).

Opvallend zijn de directe vragen die presentator Lodiers aan de doodzieke jongeren stelt én de open manier waarop zij zelf over hun ziekte vertellen. „Wat hier in zit komt allemaal uit de longen?”, vraagt hij aan de 35-jarige Margreet die aan borstkanker lijdt en terminaal in het ziekenhuis ligt.

De cameraman filmt een houder met een bruinkleurige vloeistof. Lodiers vervolgt: „Hoeveel liter is dat wel niet?” Het is oprechte interesse, zegt Lodiers over deze directe vragen. „Ik wil al die dingen uit nieuwsgierigheid ook echt weten. Als ik eenmaal een klik met mensen heb, durf ik alles te vragen.”

Verderop in de aflevering gaat Lodiers bij Margreet langs om afscheid te nemen, waarna ze drie dagen later overlijdt. Hij brengt ook een bezoek aan Gwendo, een paar uur voor zijn euthanasie. „Hij vroeg of we langs wilden komen, dus dan doe je dat”, aldus Lodiers. „Gwendo wilde tot het laatste moment zijn eigen regie voeren. Natuurlijk bespreken we steeds met de redactie en de regisseur tot hoe ver we gaan.”

Net als bij eerdere afleveringen worden dit soort zware fragmenten afgewisseld met luchtiger activiteiten met de ernstig zieke deelnemers. Zo gaat Karina vliegen op Texel en rijdt Emmy een race in een Porsche op het circuit van Zandvoort. „We proberen de juiste toon te zoeken, waardoor mensen blijven kijken naar het programma. Dat was in het begin erg moeilijk. De eerste aflevering van de eerste serie is misschien wel tien keer hergemonteerd.”

Ook het buitenland heeft interesse getoond in het BNN-programma. In Zweden is inmiddels een eerste serie uitgezonden en VRT-zender Eén begint in het najaar met een Vlaamse variant van Over mijn Lijk, waar het programma Doodgraag leven zal gaan heten.

„In Vlaamse oren klinkt Over mijn Lijk iets te confronterend, te hard”, zegt VRT-woordvoerder Björn Verdoodt. De keuze voor deze titel is volgens hem in overleg met de Vlaamse deelnemers gekozen. „Het programma past goed bij de grensverleggende traditie van onze zender.” Inhoudelijk verschilt de Vlaamse variant volgens de woordvoerder weinig van het origineel.

Patrick Lodiers zegt benieuwd te zijn naar de Vlaamse variant. De BNN-presentator noemt Over mijn Lijk „buitengewoon belangrijk” voor BNN. „Mensen zeggen weleens dat onze omroep alleen maar wil schoppen. Dan zeg ik: en Over mijn Lijk dan?”

Het programma wordt in het nieuwe seizoen gepresenteerd door Yvon Jaspers. „Nadat ik bekend had gemaakt dat ik met het programma wilde stoppen, werd ik door haar gebeld met het voorstel dat zij het graag zou willen presenteren. Ik weet zeker dat ze dat prima zal doen.”

Over mijn Lijk, vanavond, Ned. 3, 21.10 u. Lees de web blogs van deelnemers op overmijnlijk.bnn.nl

    • David Haakman