Karadzic vraagt wraking rechter

De Bosnisch-Servische oud-politicus Radovan Karadzic wil de Nederlandse rechter Alphons Orie – die het voorbereidende stadium van zijn rechtszaak leidt – laten vervangen.

Karadzic heeft gisteren een officieel wrakingsverzoek ingediend bij het Joegoslavië-tribunaal. Hij beschuldigt Orie van vooringenomenheid, omdat hij betrokken was bij het proces tegen Momcilo Krajisnik, de rechterhand van Karadzic tijdens de oorlog in Bosnië (1992-1995). Krajisnik werd in 2006 veroordeeld tot „de draconische straf van 27 jaar”,aldus Karadzic in zijn wrakingsverzoek.

Het VN-hof achtte Krajisnik medeplichtig aan misdaden tegen de menselijkheid. Dit vonnis impliceert volgens Karadzic dat Orie er belang bij heeft om die straf „te bevestigen en te bekrachtigen door [...] vooringenomen gedrag tegen mij”. Tegen het Krajisnik-vonnis loopt nog een hoger beroep.

Orie was drie weken geleden de rechter bij de eerste voorgeleiding van Karadzic. De rechter die de eerste voorgeleiding doet, wordt niet automatisch voorzittend rechter. De president van het tribunaal beslist binnenkort of de Nederlander het proces tegen Karadzic mag leiden.

Het VN-hof telt zestien voltijdrechters en zij hebben erg veel belangstelling om dit prestigieuze proces te mogen leiden. Daarnaast zijn er nog zestien rechters die op afroep beschikbaar zijn.

De Amsterdamse hoogleraar internationaal strafrecht Göran Sluiter plaatste op een discussiewebsite over het Joegoslavië-tribunaal een kanttekening bij de betrokkenheid van Orie.

Sluiter vindt „dat de schijn van vooringenomenheid moet worden voorkomen en in het vonnis tegen Krajisnik heeft Orie een positie ingenomen”. Hij twijfelt niet aan de integriteit van Orie, „maar het gaat om de indruk die deze gang van zaken maakt op een objectieve waarnemer”.

Op een persbijeenkomst vorige week maakt Sluiter een vergelijking met rechtszaak tegen Willem Holleeder, die eind vorig jaar tot negen jaar cel werd veroordeeld wegens afpersing van vastgoedhandelaar Willem Endstra. „Het is alsof je in de Holleeder-zaak een rechter aanstelt die al een kompaan van Holleeder heeft veroordeeld”, aldus Sluiter.

Bijdrage Göran Sluiter: nrc.nl/karadzic