Het gaat de Talibaan nu om de hoofdstad

De aanvallen op Franse militairen bij Kabul en op Amerikaanse bases in Oost-Afghanistan tonen nieuw zelfvertrouwen van de Talibaan. President Karzai heeft daar nog geen antwoord op.

De Franse president Sarkozy bezocht vanmorgen met ministers Kouchner van Buitenlandse Zaken en Morin van Defensie de Franse troepen in Kabul. Foto AFP French President Nicolas Sarkozy (L) speaks with French soldiers from the 8th regiment of paratroopers at Camp Warehouse in Kabul on August 20, 2008. French President Nicolas Sarkozy pledged France's commitment to its mission in Afghanistan as he visited French troops mourning ten comrades killed in battle. Sarkozy flew into the capital Kabul early on August 20, with Defence Minister Herve Morin and Foreign Minister Bernard Kouchner in the wake of the deadliest battle for international forces since the Taliban was ousted in 2001AFP PHOTO/OLIVIER LABAN-MATTEI AFP

Een ouderwetse Talibaan-hinderlaag op een ongebruikelijke plaats kostte gisteren aan tien Franse militairen het leven. Het was het grootste verlies aan buitenlandse militairen aan de grond in Afghanistan sinds de Amerikanen het Talibaan-regime verdreven in 2001, en de dodelijkste aanval op Franse strijdkrachten sinds 1983 toen zij 58 militairen verloren in Beiroet.

De aanval, vijftig kilometer ten oosten van Kabul, is ook het grootste succes voor de Talibaan in een van hun nieuwe doelen: de ‘omsingeling’ van de hoofdstad.

De Franse elitetroepen maakten deel uit van de 700 extra militairen die de Franse president Nicolas Sarkozy in april had toegezegd aan de NAVO-stabilisatiemacht ISAF, en waren pas kort in Kabul. Maandag, tijdens een verkenningsmissie met Amerikaanse en Afghaanse collega’s in het bergachtige district Saroubi, verlieten negen van hen hun voertuigen om het wegdek te controleren, meldden Franse functionarissen aan internationale persbureaus. Talibaanstrijders namen de militairen uit verschillende richtingen onder vuur, waarna gevechten van 24 uur volgden. Een tiende Fransman kwam om toen zijn auto over de kop sloeg. De rest van de honderd man sterke patrouille is naar verluidt via de lucht geëvacueerd.

Talibaan-aanvallen van deze omvang hadden de afgelopen jaren vooral in de zuidelijke provincies plaats, waar de Talibaan van oudsher hun sterkste posities hebben. Maar vooral sinds dit voorjaar groeit het aantal geweldsincidenten in Kabul en de omringende provincies sterk. Meestal gaat het om aanvallen op ‘zachte doelwitten’ zoals hulpverleners en politici, waardoor het gevoel van onveiligheid in de voorheen redelijk veilig geachte hoofdstad groeit.

Vorige week werden drie Canadese hulpverleensters en hun Afghaanse chauffeur op klaarlichte dag doodgeschoten in de provincie Logar. Hiermee kwam het aantal vermoorde hulpverleners sinds het begin van het jaar op 23. In heel 2007 waren er vijftien slachtoffers, meldt de Afghaanse beveiligingsorganisatie ANSO. De denktank Senlis Council schat in een vorige maand verschenen rapport dat ruim de helft van de provincie Wardak onder controle van de Talibaan staat.

„Stukje bij beetje rukken de Talibaan op naar Kabul”, aldus historicus Habibullah Rafi tegen het Franse persbureau AFP. „Doordat de bombardementen [van buitenlandse troepen] te veel burgerslachtoffers maken, winnen de Talibaan aan sympathie onder de bevolking, die hen niet direct steunt, maar de ogen sluit.”

De Afghaanse analist Harun Mir zegt dat „de strategie om Kabul te omsingelen lang geleden is ontwikkeld”. „Momenteel is de overheid niet in staat om het te verhinderen”, verklaarde hij tegen AFP. Volgens hem worden de Talibaan bijgestaan door krijgsheer Hekmatyar, die zich in de Pakistaanse tribale regio zou ophouden.

President Hamid Karzai slaagt er niet in om corruptie onder bestuurders en politie uit te roeien en krijgsheren met belangen in de opiumhandel te bedwingen. Gisteren erkende hij in een interview dat zijn land „nog geen goed functionerende overheid heeft”.

Vervolg Afghanistan: pagina 4

Talibaan zijn vrijpostiger

Karzai bevestigde hij dat hij volgend jaar herkozen wil worden: „Ik heb een karwei af te maken.” Het ligt niet in de verwachting dat Karzai zo kort voor de verkiezingen nog nieuwe vijanden durft te maken onder de krijgsheren.

Pas gearriveerde buitenlandse troepen zijn een geliefd doelwit bij de Talibaan. In juli deden 200 strijders een aanval op een net geopende Amerikaanse legerbasis in Wanat, op de grens tussen de oostelijke provincies Kunar en Nuristan. Daarbij kwamen negen Amerikaanse militairen om. Dit voorjaar nog dachten NAVO-generaals dat het gedaan was met de grote Talibaan-aanvallen, maar die trend is gekeerd sinds de Talibaan in juni met honderden de gevangenis in de stad Kandahar bestormden om medestrijders te bevrijden.

In het oosten is het geweld door Talibaanstrijders vanuit de Pakistaanse tribale gebieden sinds het aantreden van een democratisch gekozen regering in Islamabad sterk toegenomen. Karzai en ISAF wijten dat aan de vredesonderhandelingen die de regering daar voert met de ‘Pakistaanse Talibaan’. Geregeld komen in de oostelijke provincies nu Amerikaanse militairen om door bermbommen en vuurgevechten.

Gisteren pasten de Talibaan een nieuwe aanvalstactiek toe in de oostelijke provincie Khost, op Kamp Salerno, na Bagram de grootste Amerikaanse basis in Afghanistan. Strijders in militaire uniformen verschenen met machinegeweren aan de horizon, en Amerikaanse en Afghaanse militairen gingen erop af. Steeds als zij de strijders naderden, bliezen die zichzelf op. „De aanvallen worden groter en brutaler”, signaleert Afghanistan-kenner Seth Jones van de denktank Rand Corporation. „Ze denken echt dat ze nu aan de winnende hand zijn, endaardoor worden ze vrijpostiger.”

In de zuidelijke provincies zijn er weinig veranderingen in de strijd. Maandag werd in Helmand een Britse militair doodgeschoten en gisteren maakte de Afghaanse defensie bekend dat er tien opstandelingen zijn gedood.

Dit jaar wordt waarschijnlijk het dodelijkste jaar voor de buitenlandse militairen in Afghanistan sinds de verdrijving van het Talibaan-regime. Sinds 1 januari zijn er 178 buitenlandse militairen omgekomen, tegenover 222 vorig jaar. Het totale dodental voor dit jaar staat nu op 3.400. Onder hen zijn volgens sommige tellingen zo’n 700 burgers.

    • Hanneke Chin-A-Fo