Beroemd zijn tot een kunst verheffen

Factory Girl gaat over Edie Sedgwick, de muze van Andy Warhol, gespeeld door de Britse actrice Sienna Miller.

Vanaf morgen is de film te zien in de bioscoop.

‘Factory Girl’ is vanaf morgen te zien in de bioscoop Foto Reuters Actresses Sienna Miller and Keira Knightley (R) pose during a photocall for their new film 'The Edge of Love' at Edinburgh Castle, Scotland on June 18, 2008. 'The Edge Of Love' has its world premiere tonight to launch the 62nd Edinburgh International Film Festival. REUTERS/David Moir (REUTERS) REUTERS

De ene actrice wuift het sterrendom met veel misbaar weg, terwijl de ander het nodig heeft als zuurstof. De film Factory Girl brengt beide type actrices samen. In de biopic over Andy Warhol-volgeling en actrice Edie Sedgwick, die vanaf morgen is te zien, speelt de Britse actrice Sienna Miller deze ‘poor little rich girl’. Sienna Miller kan in werkelijkheid geen tabloid meer zien na haar op de klippen gelopen verloving met Jude Law, terwijl het jong gestorven sixties-icoon Edie Sedgwick geen gelegenheid voorbij liet gaan om voor de camera’s te verschijnen.

Naast hun liefde voor mode en een lichte uiterlijke gelijkenis delen de twee actrices een fijne neus voor publiciteit. Sienna Miller werd pas bekend nadat ze Jude Law aan de haak sloeg op de set van Alfie, terwijl haar acteerwerk aanzienlijk minder aandacht kreeg. Pas door haar hoofdrol in de Van Gogh-remake Interview kwam ze bij de meesten in het vizier. Maar terwijl Miller vooral klaagt over de aandacht voor haar leven off screen, wist de glamoureuze Sedgwick beroemd zijn tot een kunst te verheffen.

In de jaren zestig ontleende Sedgwick (1943-1971) haar korte bestaan als superster aan de publiciteitmachine die Warhol met alle plezier voor haar aanzwengelde. Juist door er met hart en ziel aan mee te doen, legden ze het mechaniek van die pr-machine bloot. Superstar Sedgwick verscheen in de twee jaar dat ze straalde vaak als pronkstuk aan de zijde van Warhol, op alle societyfeestjes en galerieopeningen die maar voorbijkwamen. Over iedere verliefdheid, haar vermeende relatie met Bob Dylan bijvoorbeeld, werd driftig gespeculeerd. In de film die nu over haar leven is gemaakt is er sprake van ‘een muzikant’, zoals er op de credits staat, die erg veel op Dylan lijkt. Dit viel niet in goede aarde bij de zanger. Dylan dreigde met een rechtszaak omdat hij vermoedde dat hij in de film de schuld kreeg van haar dood. Ook Lou Reed sprak zijn walging uit over het script, dat hij in een vroeg stadium onder ogen kreeg – weer een paar fijne publiciteitsgolfjes erbij.

Dat Sedgwick ook herinnerd kan worden als fonkelend actrice, blijkt uit de twintigtal (korte) Warhol-films waarin ze te zien was. De bekendste zijn Chelsea Girls en (de enige commerciële Warhol-film) Ciao! Manhattan. Maar minstens zo veelzeggend is Warhols meesterwerk Outer and Inner Space (1965), een dubbelprojectie met op het ene scherm de echte Sedgwick en op het andere scherm een monitor met haar gezicht vanaf de zijkant. Het lijkt net alsof haar geprojecteerde zelf praat met haar echte zelf, wat een vreemde ontroering teweegbrengt. De verdubbelde Sedgwick, met oorbellen tot over haar schouders, is de ultieme pose voor een vrouw die alleen naar zichzelf lijkt te verwijzen en eigenlijk altijd een dubbelrol speelt.

In Ciao! Manhattan is The Queen of The Factory ook perfect gecast: morbide genoeg speelt Sedgwick in die film een scène waarin ze shocktherapie ondergaat, terwijl ze niet lang daarna ook in het echt elektroschokken kreeg toegediend omdat ze aan een delirium tremens leed. Maar Sedgwick is meer dan een bloedmooi stijlicoon dat tragisch aan haar einde kwam. Afkomstig uit een zeer rijke familie met een lange genetische keten van geestesziektes, ontsnapte Sedgwick niet aan de waanzin, sterker nog, ze zocht die zelfs op. De werkelijkheid leek te beangstigend voor haar, zodat de rush van de drugs uitkomst bracht, totdat ze een geestelijk en lichamelijk wrak werd – maar wel een beroemd wrak.

Roem behoort niet alleen toe aan de sterren zelf want, zo liet Warhol zien, hun beeltenis kan door iedereen gekaapt en naar eigen inzicht gekneed worden. Nu is het de beurt aan Sienna Miller, die een rijzende ster wil worden door haar rol als opgebrande supernova.

‘Factory Girl’ is vanaf morgen te zien in de bioscoop

    • Mariska Graveland